“Weet je wat ik nou zo jammer vind?”, vroeg iemand mij laatst. “Dat vreedzame moslims nooit afstand nemen van ISIS. Ik geloof best dat ze niet allemaal een kalifaat willen, maar waarom zeggen ze dat nooit? Ik hoor ze niet!”

Deze vraag klinkt niet eens zo heel vreemd. Waarom nemen moslims niet gewoon afstand van ISIS? Als ze niks met ISIS hebben, moet dat toch geen probleem zijn. Als je hier echter langer over nadenkt, blijkt het wel degelijk een belachelijke veronderstelling.

Vredelievende moslims hoeven nooit afstand te nemen van de gruweldaden van hun geloofsgenoten.

Negentien jaar geleden werd ik gedoopt. Later deed ik de communie en zelfs het vormsel is mij niet bespaard gebleven. Je zou me dus rustig een Katholiek kunnen noemen. Ben ik daarmee mede schuldig aan de wandaden van het Verzetsleger van de Heer in Oeganda? Moet ik excuses maken voor het misbruik door priesters? Of wilt u misschien dat ik afstand neem van de Spaanse inquisitie in de zestiende eeuw?

Politici die groepen verantwoordelijk willen stellen voor de daden van individuen zijn gevaarlijk bezig. Een pijnlijk voorbeeld hiervan is de peroxideprofeet uit Venlo: Geert Wilders. Hij introduceerde recent een anti-shariaverklaring. Moslims moesten op schrift verklaren dat ze niet de Sharia wilden invoeren en de Nederlandse autoriteiten met rust zouden laten.

Die verklaring deed me sterk ergens aan denken. In 1943 vroeg het toenmalige gezag in Nederland – u weet wel: de Duitsers – een loyaliteitsverklaring aan alle studenten. Ze moesten trouw en gehoorzaamheid zweren aan het regime.

U hoor het goed. Ik vergelijk inderdaad de peroxideprofeet inderdaad met de besnorde führer. Zeg ik daarmee dat Wilders gelijk staat aan Hitler? Nee absoluut niet. Ik zeg dat ze op bepaalde fronten angstaanjagend op elkaar lijken. De permanente propaganda om mensen uit te sluiten en tegen elkaar op te jutten is angstaanjagend en levensgevaarlijk.

Wanneer we willekeurige mensen ineens moeten beloven dat ze iets niet willen, is het einde zoek. Voor je het weet moeten we allemaal plechtig beloven dat we Frans Bauer niet als koning willen, dat we nooit meer de Toppers naar het Songfestival sturen en dat we de volgende keer netjes wel een kaartje kopen voor Big Benny in Ahoy. Daar moet u toch niet aan denken.

Gelukkig zijn er ook ondanks de roep naar enge loyaliteitsverklaringen genoeg mensen die het verhaal van vrede vertellen. Neem de honderd prominente moslims die een boze brief aan ISIS schreven of de bekende prediker Fethullah Gülen, die afgelopen week in de Volkskrant al het geweld veroordeelde.

Het zijn deze mensen die hoop geven voor de toekomst. Want ISIS zijn moslims, maar niet alle moslims zijn ISIS.

Deze column was eerder te beluisteren bij het radioprogramma L1 De Stemming op 28 september 2014.

Afbeelding van Islamic State in Iraq and the Levant [CC-BY-SA-3.0], via Wikimedia Commons

Tagged with:
 

16 Responses to ISIS zijn moslims, maar moslims zijn geen ISIS

  1. Arno says:

    Ik snap dat dit er in Limburg als zoete koek inging, maar inderdaad zijn beleidend katholieken deels medeverantwoordelijk voor het stelselmatig wegkijken en in de doofpot doen van grootschalig kindermisbruik. En niet alleen omdat ze stiekem best wisten wat er gebeurde op zondagsschool en in de internaten.

    Nu ‘alles’ in het open is en nog steeds fan van de Paus en zijn smerige leger van pedofielen? Pastoors en bisschoppen die nog steeds op hun plek zitten of slechts verplaatst na misbruikklachten? Er is meer dan reden genoeg om het hele instituut van de katholieke kerk te verwerpen. Katholieken behoren dat te doen, zij die dat niet doen zijn moreel zwaar fout. Het gaat dan om het instituut van de kerk, je mag best blijven geloven in God enzo.

    En hetzelfde geldt dus ook voor soenitische moslims die wegkijken bij de wandaden van ISIS. Dat is geen wettelijke plicht, maar wel een morele. Dat niet doen wekt inderdaad verdenking van stille goedkeuring.

  2. Arno says:

    Hmm.. zo te zien was ik gister wel erg chagrijnig en ik zie ergens een fout in m’n redenering… Er is geen instituut in de islam zoals de katholieke kerk. Maar, wat wel blijft, is dat bepaalde ideologien (en in het geval van het katholicisme aangevuld met regels vanuit de kerk) die makkelijk corrumpeerbaar. Dan is er inherrent iets mis met die ideologie en zou aanpassing op z’n plaats zijn. Maar ga die discussie maar eens aan…

    • Haha, dat klinkt inderdaad al iets genuanceerder 😉

      Toch dansen de meeste katholieken gelukkig niet blind naar de pijpen van de paus. Bij uitstek de katholieken willen de regels nogal eens interpreteren zoals het hen op dat moment uitkomt. Dat is in ieder geval mijn ervaring met de Nederlandse groep. Dat zal in Polen en Afrika in de regel waarschijnlijk weer anders zijn. Dat illustreert gelijk weer hoe lastig het is om iets te zeggen over hele groepen 🙂

      Een hiërarchisch instituut als een kerk zal zich moeten ontfermen over misstanden die door door dit instituut aangestelde predikers worden gepleegd. Daar heeft de kerk zeker steken laten vallen. Net als bij de islam is het goed als normale leden zich daar af en toe tegen afzetten (zoals ik me als Nederlander soms openlijk distantieer van de achterlijkheid van Wilders) – maar geen plicht. Die plicht geldt wel voor de top van het instituut.

      Een kleine analogie: je verwacht toch ook niet dat een schoonmaker van de Rabobank zich verontschuldigt voor de fraude met de Libor rente van een afdeling? Dat verwacht je van iemand hóger in de hiërarchie.

      Analoog vind je dan waarschijnlijk dat een principiële werknemer zich zou kunnen afvragen of ze nog wel wil werken bij een onderneming als de top onvoldoende maatregelen neemt bij misstanden. Daar heb je zeker een goed punt. Ik denk dat velen hier denken als bij banken: het beïnvloedt hen niet persoonlijk, en met het eigen gezond verstand en een lokale prediker die zich niet schuldig maakt aan het gestelde kunnen zij op deze manier wel hun religie blijven beleven zoals ze dat willen – ongeacht een twijfelachtig instituut.

      Kortom, ik denk zeker dat het goed is als mensen zich af en toe verzetten tegen idioterie die wordt gepredikt in naam van hun religie/natie/huidskleur/politieke kleur/seksuele geaardheid/whatever. Het nuanceert de publieke opinie. Dat maakt nog niet iedereen automatisch guilty by association.

  3. Arno says:

    Ja, maar Nederlands katholieken staan ook neit bepaald goed te boek bij de katholieke kerk. Die hebben een eigen mening en dat is natuurlijk niet de bedoeling. Liever zien ze tamme schaapjes, zoals bijvoorbeeld de meeste Poolse katholieken.

    Ik snap dat je de top van het instituut aansprakelijk wil stellen voor misstanden, maar wat doe je dan met een los-zandorganisatie zoals de soenitische Islam? Er is geen erkend centraal gezag maar wel verregaande samenwerking, gezamelijke leefregels en solidariteit onderling. Wie moet je dan aanspreken? Niemand? Dat is wel heel makkelijk..

    Het aanspreekpunt zijn dan de geestelijk leiders, zoals gezaghebbende geestelijken uit Egypte (Al-Azhr universiteit) en Saoedi-Arabie, die volgelingen hebben ver buiten hun landen en ook veel onder Marokkaanse moslims. Juist díe worstelen met hoe ze ISIS kunnen veroordelen en toch de Koran en Hadith niet tegen te spreken.

    http://www.trouw.nl/tr/nl/5091/Religie/article/detail/3762077/2014/10/04/Moslim-theologen-en-hun-IS-dilemma.dhtml

    Wat te doen als de leiders van die leiders zich niet (overtuigend) uitspreken tegen ISIS? Daar zijn volgers in mijn optiek zeker op aan te spreken, als zij daar stilzwijgend mee instemmen. Want zwijgen is toestemmen.

    Nu heeft bijvoorbeeld de geestelijk leider van Saoedi-Arabie zich tegen ISIS uitgesproken, maar hoe geloofwaardig is dat, gezien bijna alle geestelijk leiders van ISIS uit dat land komen en die leer volgen. De praktijk in Arabie is weinig anders dan in ISIS, maar dan wel gesteund door het westen (iets met olie enzo..).

    http://www.rtlnieuws.nl/nieuws/binnenland/islamitische-geestelijke-grootste-vijand-islam

    http://www.vice.com/nl/read/onze-bondgenoot-saoedi-arabi-lijkt-verdacht-veel-op-onze-aartsvijand-is-235

  4. Herman says:

    Het hele uitgangspunt van deze blog (en nog sterker van de mensen die roepen dat moslims ISIS niet veroordelen is verkeerd. Dat moslims ISIS niet zouden veroordelen is namelijk helemaal nergens op gebaseerd.

    Onder andere in Nederland wordt ISIS door prominente moslims veroordeeld:
    http://moslimomroep.nl/religieuze-organisaties-in-nederland-wel-isis-veroordelen-geen-islamofobie-2/

    In Groot-Brittannië hebben islamitische geestelijken ISIS veroordeeld:
    http://www.bbc.com/news/uk-28270296

    Ook in Canada:

    http://www.canadiancouncilofimams.com/2014/08/for-immediate-release-canadian-council-of-imams-warns-canadian-muslims-about-isis-and-its-deviant-nature/

    Maar dit wordt uiteraard niet belicht. Het is makkelijker de van alle feiten gevrijwaarde vraag te stellen waarom moslims ISIS niet veroordelen.

  5. Arno says:

    Ja, sommigen nemen afstand, hulde.. Maar hoe geloofwaardig is dat? Kijk eens naar de zuidelijkere provincie van IS, Saoedi-Arabie, en iets met Takiyya..

    • Janos Betko says:

      Takiyya heb ik altijd een droef argument gevonden. Een moslim zou wel eens kunnen veinzen dat hij iets vindt dat hij eigenlijk niet vindt… JOH! En Piet de christen, Janneke de atheïst en Frank de aanbidder van het Vliegende Spaghettimonster kunnen dat niet? Je kan er helemaal niets mee, buiten het wegzetten van een hele groep als inherent onbetrouwbaar. En dat vind ik naïef (de meeste mensen hebben helaas geen verze in een boek nodig om iets te veinzen of zich onbetrouwbaar op te stellen, moslim of niet).

      Sowieso: wat is in godsnaam (pun intended) het nut van moslims vragen afstand van iets te nemen, als vervolgens, wanneer blijkt dat ze dat ook doen, te reageren met “jaja, takiyya!”.

  6. Arno says:

    Tja, daar gaan we het dus nooit over eens worden. Ik vind het aanhangen van de Koran en Hadith al meer dan genoeg reden om verdacht te zijn. Dat daar nog expliciet goedkeuring wordt gegeven voor misleiding en bedrog maakt het er niet beter op. Ik vind het naief om dit te negeren en te geloven in het goede in de mens, ziende wat er uit naam van de Islam allemaal voor bloedbaden worden aangericht.

  7. Janos Betko says:

    “Ik vind het naief om dit te negeren en te geloven in het goede in de mens, ziende wat er uit naam van de Islam allemaal voor bloedbaden worden aangericht.” Ik negeer niet dat er bloedbaden worden aangericht uit naam van de islam. Ik stel alleen vast dat het ontbreken van expliciete goedkeuring om te veinzen, niet bepaald mensen daarvan lijkt weerhouden.

    Wat betreft die bloedbaden: niet om flauw te doen, maar ook mensen wiens achtegrond links/socialistisch (RAF), extreemrechts (Breivik, neo-nazi’s, golden dawn), Joods (moord op Rabin), christelijk (IRA), en nationalistisch (aantal van de voorgaande, waaronder ETA/IRA en verschillende rechtsextrimistische clubjes) is, lijken prima in staat tot terrorisme/extremisme/abject geweld.

    En dat is even uit mijn hoofd, van de laatste decennia. Als ik wat verder terugga in de geschiedenis kan ik nog wel wat verregaandere bloedbaden aanwijzen, gepleegd uit naam van alle grote religies en ideologieën (ja, ook onze westerse verlichte).

    En dan heb ik het niet eens over de slachtpartijen die ‘het vrije westen’ de afgelopen tientallen jaren heeft gesteund (Saddam was onze bondgenoot in de jaren 80, bijvoorbeeld) of aangericht in het Midden-Oosten.

    Dus wat bij betreft blijven we mensen beoordelen op hun woorden en daden, en niet op de groep waartoe ze behoren. Iets waar jij als liberaal overigens toch bij aan zou moeten kunnen sluiten?

  8. Arno says:

    Ik sluit me daar als liberaal inderdaad graag bij aan. Maar ik maak ook graag een uitzondering voor mensen die als hun idool en rolmodel een vroeg-middeleeuwse oorlogsmisdadiger hebben.

    Dat anderen ook wandaden hebben gepleegd is zeker waar, maar dat maakt de oververtegenwoordiging van aanhangers van deze ideologie in huidige conflictgebieden niet minder schrijnend.

  9. Max says:

    De islam roept op tot oorlog tegen de ongelovigen/niet-moslim, waar die zich ook maar bevinden,al 1400 jaar!….Er staan geweldsteksten in de Koran, die door alle islamitische wetsscholen worden uitgelegd als een opdracht tot geweld in het heden, zoals het ‘zwaardvers’ in 9: 5: “Doodt de afgodendienaars/niet-moslim, overal waar je hen vindt; neem hen gevangen, beleger hen, leg hinderlagen tegen hen aan…” ….of,….de Koran 8: 39. “Bestrijd hen tot er geen misleiding meer is…” (Dat betekent: Totdat ze niet meer bestaan…)…Bijvoorbeeld in soera 47, vers 4 gezegd: ”En wanneer jullie de ongelovigen/niet -moslim ontmoeten, sla hun koppen af, totdat jullie een slachting onder hen hebben aangericht.”……Wat is dat allemaal?…..Boko Haram, IS, Al Qaida, Al Shabaab,,Al-Nusra,Hamas; allemaal organisaties die in naam van ons geloof moorden en terreur zaaien. …..Wie zegt vreedzaam te zijn of te roepen:dit is niet mijn Islam, zal consequent moeten zijn en afstand moeten nemen van wat Mohammed geleerd heeft. Afstand doen van het fundament van de Islam. Dat betekent: stoppen met moslim te zijn….

  10. Jasper says:

    De ongelovigen uit de tijd van Mohammed waren hele andere ongelovigen dan nu. Men doelde destijds op volkeren in de Arabische woestijn die niet erg geciviliseerd waren. Het gebied daar was overheersen of overheerst worden. Een andere invulling van de Islam nu is niet inconsequent. Het is de waarde van de Islam anders toepassen in een andere situatie.

    • Arno says:

      De ongelovigen in die tijd waren veel meer dan de polytheistische volkeren in Arabie. In de Koran wordt in elk geval ‘Rum’ (Rome) met name genoemd: dat is het Romeinse rijk zoals dat toen bestond, dus het christenlijke Oost-Romeinse/Byzantijnse rijk.

      Dat is ook logisch want die hadden de macht in direct aan Arabie grenzenden gebieden zoals Judea/Palestina, Egypte en (noord-west) Mesopotamie. Verder werden de Joden (die woonden her en der verspreid, ook op het Arabisch schiereiland) en waarschijnlijk ook de Perzen bedoel, die de macht hadden in de rest van het midden-oosten (die toen nog het Zoroastrianisme aanhingen).

      De wereld van de Koran was veel groter dan alleen Arabie. De ongelovigen waren dus ook veel diverser dan wat jij denkt.

      De Koran is dan ook pas definitief neergeschreven zo’n 150 jaar na de dood van Mohammed. Wie weet wat er in de tussentijd aan teksten is toegevoegd/aangepast/verzonnen?! Of wat er uberhaupt waar is van de historiciteit van de Koran?

  11. Jasper says:

    Bij Mijn weten maakte Mohammed onderscheid tussen volgelingen van het boek en ongelovigen. De Islam erkend ook jesus en andere joden als profeet. En logica dicteert dan dat men in dezelfde god gelooft alleen met een andere leer. Uiteraard zullen er moslims zijn die die logica dan weer anders verkondigen. Mag ik vragen wat er volgens jouw lezing aan doorslaggevende zaken is geschreven over de volgelingen van het boek. Ofwel Joden en Romeinen. (gechargeerd) En of dit stond in de beschrijvingen van het leven van Mohammed of het daadwerkelijk woord van Allah. Mohammed of welke profeet dan ook is in de Islam namelijk nog steeds een mens en dus niet zo onschendbaar als allah. Of als Christus volgens veel christenen. Ik dacht trouwens dat Mohammed in tegenstelling tot Jesus wel degelijk geschriften had nagelaten al zijn die wellicht/waarschijnlijk vervolgens verloren gegaan. En oja hij was geloof ik analfabeet volgens de leer dus iemand anders heeft dat dan wel voor hem op papier gezet lijkt me.
    Aangezien men in de islam dus ook Joodse profeten hanteert die ook bij ons hun erfenis hebben nagelaten is er een deels gezamenlijk waarde patroon.

  12. Arno says:

    Beide termen komen in de Koran voor. Het gaat dan om ‘kafir’, meestal vertaald als ongelovigen of ondankbaren, in de praktijk atheisten en alle polytheisten (hindoes, Arabische nomaden, destijds zoroaster-aanhangers, Afrikaanse natuurgodsdiensten etc). Volgens de Koran was zelfs de duivel een ‘kafir’, maar die kan niet ongelovig zijn, als in dat hij niet in god zou geloven.

    Ook worden in de Koran de ‘ahl al katib’, mensen van het boek genoemd, dus joden en christenen. Echter, of die ‘mensen van het boek’ wel of geen ‘kafir’ zijn, daar wordt niet consequent over gedacht. Er is geen tekst in de Koran die daar uitsluitsel over geeft, het zijn gewoon twee termen. Veel strengere moslims rekenen alle ‘mensen van het boek’ ook als ‘kafirs’ (en zelfs mensen die de verkeerde vorm van de islam volgen). Beide categorien bestaan maar ze zijn niet perse exclusief.

    Christenen en/of joden kunnen bijvoorbeeld alsnog ‘kafir’ zijn omdat zij de profeet Mohammed (en dus de waarheid) ontkennen. Of bij Christenen omdat zij ‘meerdere goden aanbidden’: naast God aanbidden zij in de heilige drie-eenheid ook Jezus en de heilige geest en zijn dus polytheisten, en dus ‘kafirs’.

    Dus ja, er zijn ‘mensen van het boek’, maar vaak zijn zij alsnog ‘kafir’. Kafir betekent meer dan alleen ‘ongelovige’, dit is een vereenvoudigde vertaling.

    Allemaal leuk en aardig, maar als atheist (zoals de meeste Nederlanders) heb je hier natuurlijk sowieso niks aan, dan ben je altijd kafir. En dat geeft niet heel veel aanzien in de ogen van een moslim, om het maar voorzichtig uit te drukken.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*