Vandaag zag ik de vraag op twitter wat er mis is met het feit dat veel studenten extra geld betalen voor scriptiebegeleiding. De afgelopen dagen zijn er een aantal stukken verschenen, waarin te lezen is dat studenten steeds vaker professionele hulp inhuren om hen te helpen met hun scriptie. De vraag ‘so what?‘ is een legitieme. Het is niet bepaald nieuws, maanden geleden werd er al over geschreven. Ook ten tijde van de discussie over de langstudeerboete was het een issue. Je zou zelfs kunnen stellen dat het wel mooi is. Een student is zich er van bewust dat hij of zij zwakke plekken heeft, en investeert zelf tijd en geld om zich op die punten te verbeteren. Mooi toch? Er zijn echter een paar overwegingen die het lastig maken.

Ten eerste is het de vraag of studenten, als ze zoals de artikelen suggereren massaal aan de extra begeleiding gaan, wel genoeg begeleiding krijgen op hun opleiding. Ik spreek regelmatig met lieden in het hoger onderwijs, en ik heb nog nooit een docent zien staan juichen over al die uren die er zijn voor de begeleiding van scripties. Ik hoor wel eens mensen verzuchten dat er te weinig tijd voor wordt begroot en dat er veel werk gedaan wordt in de weekenden en avonduren. Ik heb één keer een horrorverhaal gehoord over docenten die drie (3) uur per student te besteden hadden. Daarin krijg je een beetje onderzoek nauwelijks gelezen, laat staan dat er ruimte is voor de begeleiding, beoordeling en (in het hbo) eventuele bezoeken aan het afstudeerbedrijf*.

Ten tweede is het een grijs gebied wat nog toelaatbaar is bij dit soort scriptiehulp. Het is natuurlijk waar dat dit soort hulp ook geboden wordt door familie en vrienden, zoals verschillende mensen hebben opgemerkt in de discussie over dit onderwerp. Bedrijven die begeleiding verkopen hebben echter een winstoogmerk en zullen soms geneigd zijn de grens op te zoeken. Juist omdat er geen duidelijke grens is, is dat gevaarlijk. Het doel van een scriptie is natuurlijk het aantonen van het juiste (eind)niveau van een student, en de vraag is wat gemeten wordt als extra begeleiding gekocht wordt: het niveau van de student, het niveau van de externe hulp, of een combinatie van beide.

Daarmee hangt samen dat de opleiding de scriptie moet beoordelen. Vaak speelt het ‘proces’ ook een rol bij die beoordeling: hoe lang heeft een student er over gedaan, hoe zelfstandig was hij of zij, hoe vaak heeft de docent moeten bijsturen of om een nieuwe versie gevraagd? Als een groot deel van het begeleidingsproces extern wordt ingekocht door een student, heeft de opleiding (en de beoordelaar) daar geen enkel zicht op. Op zijn minst kan dat leiden tot te hoge (en ten opzichte van andere studenten: oneerlijke) beoordelingen. In het ergste geval kan een ‘grensgeval’ qua niveau afstuderen die het niet had gehaald als de beoordelaar had geweten hoeveel extra begeleiding nodig was om tot dat resultaat te komen.

Voor mij is dit een erg interessant onderwerp, omdat ik recent met een clubje zelfstandigen een aantal gezamenlijke diensten aanbied op het gebied van taal en communicatie. En daarbij zit, jullie raden het al, ook een dienst waarbij we aanbieden om scripties (en proefschriften en wetenschappelijke artikelen) te redigeren, puur op het gebied van taal.** Uiteraard hebben we het met elkaar gehad over de vraag ‘hoe ver willen we nou eigenlijk gaan?’. We kwamen er uiteindelijk bij uit om bij scripties alleen het eerste hoofdstuk te redigeren en de student daarna te wijzen op de veelgemaakte fouten en valkuilen; onder het mom van ‘een scriptie moet wel een proeve van bekwaamheid blijven’ en ‘het schrijven van een scriptie heeft een educatief doel’.

Punt blijft echter dat je vanuit de beoordeling vraagtekens kan stellen bij de wenselijkheid van de ontwikkeling dat studenten massaal aan de externe begeleiding gaan. Daarnaast vraag ik me af of de grote vraag die is ontstaan naar deze dienst niet een gevolg is van decennialange bezuinigingen op het onderwijs, die doorwerken in een te klein aantal docenten per opleiding die te weinig uren te besteden hebben per scriptie.

János Betkó zijn scriptie is ook door collegastudenten uitgebreid bestudeerd en becommentarieerd. Hij heeft hetzelfde gedaan voor vele anderen en hoopt tegenwoordig dat scriptiekarma ingeruild kan worden voor verhuiskarma.

* In het hbo is de afstudeerscriptie vaak het resultaat van een praktijkonderzoek bij een bedrijf.

**Neen, het gaat geen gewoonte worden om schaamteloze zelfpromotie te gaan verwerken in mijn blogjes, no worries. Maar voor dit artikel is het denk ik wel relevant om te melden dat ik hier zelf ook iets mee doe.

6 Responses to Column – Wat is er mis met extra begeleiding bij afstuderen?

  1. Herman says:

    Het ligt er wel heel erg aan waaruit die hulp bestaat. Het schrijven van een scriptie is naast een proeve van bekwaamheid ook een leerproces. Sommige personen zoeken daarbij een bepaalde mate van ondersteuning en daar is niets mis mee. Ook op niet-commerciële basis gebeurt dat, bijvoorbeeld bij het Academisch Schrijfcentrum Nijmegen. Er is echter wel een grens aan wat nog als ondersteuning van het leerproces kan worden ervaren en wat als niet meer zelf je scriptie uitvoeren. Hulp bij het nadenken over vragen als: ‘Hoe plan ik mijn scriptie? Hoe bouw ik mijn tekst overzichtelijk op?’ etc. moet kunnen. Anders wordt het als een extern persoon bijvoorbeeld stukken van de scriptie gaat schrijven of voor iemand de bibliotheek induikt om de juiste informatie te vinden. Dan kun je niet meer spreken van een zelf uitgevoerde scriptie. Dus op zichzelf lijkt hulp me niet slecht, maar wel binnen bepaalde grenzen.

  2. Janos Betko says:

    Tja, maar het blijft vaag waar de grens precies ligt. Ik zou namelijk ook best durven te betogen dat iemand aan het eind van zijn bachelor-, laat staan masteropleiding, in staat zou moeten zijn om te weten hoe je een tekst opbouwt. Toch? Het punt blijft ook dat een opleiding er geen zicht op heeft wat gebeurt, en of er dus een grens wordt overschreden… dat is lastig op te lossen.

    • Jasper van s says:

      Tijdens mijn Bachelor werd er veel geschreven in project groepjes. Allemaal leuk en aardig maar dan maak je uiteraard gebruik van elkaars kwaliteiten en feedback.
      Als je zelf een opstel schreef kwam dat niet ver dan een handvol paginas of okee bij uitzonder 2 en al waren het er 4. I think you get the idea.
      Herman kaart het goed aan. Begeleiding is goed en aangezien men binnen de studies met een hoop zaken bezig is, is hte erg nuttig om er een centrum naast te hebben dat een duidelijke prioriteit heeft en weet hoe men moet begeleiden.
      Commerciele begeleiding is een heel ander verhaal. Het dient niet zo te zijn dat de student vraagt van een ander wat die kan betekenen met tot doel zijn afstuderen.

      Een academisch schrijfcentrum kan de leerdoelen van de universiteit in het oog houden en tegelijk de student de kans geven om te leren om een complex onderzoeksastuk te schrijven zonder afhankelijk te zijn van de grillen van de beschikbare docenten met ieder hun eigen takenpakket.

  3. Jonas says:

    Ik kan je verhaal volgen en wil het graag aanvullen met een voorbeeld uit mijn eigen verleden.
    Ik was namelijk ontzettend blij dat er zoiets was als een scriptiewerkplaats op mijn geliefde alma mater.
    Ik ga ervanuit dat mijn bekwaamheid ok was destijds maar door bepaalde onjuiste overtuigingen kwam er te weinig uit mijn handen waardoor ik vertraging opliep. Uiteindelijk heb ik alles zelf geschreven, maar zonder die werkplaats had ik nog wel wat langer over mijn studie gedaan, waarvan ook ik vond dat die nu wel lang genoeg had geduurd. Waar gaat het om? Deze begeleiding was natuurlijk afkomstig van de universiteit zelf hetgeen de zaak iets vereenvoudigt maar voor die begeleiding moest ik ook (een symbolisch bedrag) betalen en het lijkt erop dat universiteiten tegenwoordig helaas een winstoogmerk hebben (of althans, zich vaker wel dan niet gedragen alsof ze er een hebben). Kortom: ik vind het een moeilijke kwestie.

  4. Begeleiding says:

    Begeleiding is altijd handig, maar volgens mij moet het ook wel zonder begeleiding kunnen, het gaat er om dat studenten worden klaargestoomd voor het bedrijfsleven, en hier is ook niet altijd de begeleiding die er gewenst is.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*