Onlangs maakte Frank de Boer pijnlijk duidelijk dat voetbal en homoseksualiteit geen goede combi is. In de vooraankondiging van het programma ‘FC Gay’ van BNN meldde De Boer dat homo’s a-sportief zijn en dat ze daarom ondervertegenwoordigd zijn in de voetbalwereld. Homobelangenorganisaties, politici en journalisten vielen over De Boer heen en Frank en zijn broer voelde zich al snel genoodzaakt om via hun gezamenlijke Twitter-account te vermelden dat Frank het zo niet bedoeld had. De uitspraken van Frank de Boer (maar ook het stilzwijgen van Ronald Koeman en Willem van Hanegem) laten zien dat homoseksualiteit op zijn minst een lastig onderwerp is binnen de voetbalwereld. BNN kon zich geen mooiere introductie voorstellen van het programma dat een van de laatste taboeonderwerpen op het gebied van seksuele diversiteit aansnijdt.

Maar is dat inderdaad zo? Zijn homo’s minder actief in de sport en komt dat door hun slechte motoriek en a-sportiviteit? Volgens Paul Lieben, columnist op de site van Elsevier, moeten we daar niet zo krampachtig over doen. Hij begint zijn column met de dooddoener dat reacties op de uitspraken van De Boer impliceren dat het in Nederland geldende gelijkheidsbeginsel zou inhouden dat er in de (top)sport evenveel homoseksualiteit moet voorkomen als erbuiten. Dat is onzin, daar mensen heus begrijpen dat een willekeurig voetbal- of hockeyteam geen representatieve dwarsdoorsnede is van de Nederlandse samenleving. Echter, dat er wellicht minder homo/biseksuelen in een voetbalteam zitten, wil niet zeggen dat uit de kast komen voor hen lastiger zou moeten zijn. Iedereen moet te allen tijde zichzelf kunnen zijn. Op straat, op het werk én in de sport.

Lieben vervolgt zijn verhaal met de opmerking dat het onterecht is dat iedereen valt over de uitspraken van De Boer, maar dat niemand vraagtekens stelt bij de opvatting van Johan Derksen dat homo’s in de sport minder open zijn door de homonegatieve sfeer. Dat moet dan maar eens onderzocht worden, stelt Lieben. Frank de Boer kan net zo goed gelijk hebben als Derksen en sterker nog, wie zegt dat Johan Derksen gelijk heeft?

Dat zegt het Mulier Instituut.

In hun recente onderzoek ‘Seksuele diversiteit in de sport: sportdeelname en acceptatie’ worden de vragen beantwoordt of homoseksuelen minder deelnemen aan sport en of de acceptatie van homoseksualiteit onder sporters lager is.

De algemene conclusie van de onderzoekers is dat “dé sport niet (meer) onveilig is voor homo/biseksuele mannen en vrouwen, maar dat evenmin alle homo/biseksuele sporters zich veilig voelen in de sport”. Dit heeft er vooral mee te maken dat in hechte sportteams – en helemaal in het geval van masculiene sporten als voetbal en hockey – veel grapjes over homo’s worden gemaakt en ‘homo’ een van de meest gebruikte scheldwoorden is. Achterliggende gedachten hoeven niet per se homonegatief te zijn, maar veelvuldig gebruik van dit scheldwoord of dergelijke grapjes verbeteren de sfeer – in de ogen van de homo/biseksuele – sporter niet. 25 procent van de homo/biseksuele sporters maakt dergelijke situaties mee en kiest derhalve vaker voor een solosport.

De onderzoekers van het Mulier instituut laten zien dat 85 procent van de sporters geen problemen heeft met een openlijk homoseksuele medespeler. Slechts onder jonge mannelijke sporters ligt dit percentage lager (zoals dat over het algemeen geldt voor opvattingen over homoseksualiteit van jonge mannen). Homo/biseksuele sporters kunnen dus waarschijnlijk zonder al te veel problemen meedraaien in teamsporten. De verwachting bij velen is echter anders. Daarom is het wachten op een professioneel sporter (het liefst een voetballer) die laat zien dat homoseksualiteit en sport wel een uitstekende combinatie is. Maar uitspraken zoals die van Frank de Boer en Paul Lieben, en spreekkoren zoals “yes, yes, het zijn de homo’s van Vitesse” zorgen ervoor dat het nog lang kan duren voordat een profvoetballer met opgeheven hoofd vanuit de kast het veld opstapt.

Tagged with:
 

16 Responses to Sport is voor homo’s

  1. Lisa says:

    Goed stuk hoor. Maar ik denk niet dat één speler het verschil kan maken. ‘Homo’ is in de voetbalwereld nu eenmaal een veelgebruikt scheldwoord en dat zou anders moeten. Misschien door bijvoorbeeld harder in te grijpen wanneer supporters en spelers dit roepen om de ander te beledigen.

    Overigens heb ik wel de indruk dat het bij vrouwenvoetbal veel meer geaccepteerd is.

  2. Joris says:

    Eén speler kan het verschil maken door wel een keer expliciet positief te zijn over homoseksualiteit. Daarmee zijn niet alle problemen uit de wereld, maar het is wel een goed statement. Ingrijpen bij spreekkoren en beledigingen is zeker nodig, maar er wordt vaak -vanuit het oogpunt van veiligheid en openbare orde- niet gekozen voor het stilleggen van een wedstrijd.
    Het meeste is m.i. te winnen in de amateursport, met een fair play convenant of gerichte voorlichting. De meeste mensen spelen op amateurniveau en daar moet je je als homo/biseksuele speler het prettigst voelen.

  3. Thijs1973 says:

    Ik denk dat de spreekkoren van het dommere smaldeel der voetbalsupporters in ieder geval veel minder uitmaken zodra de mannen op het veld homoseksualiteit als iets normaals accepteren.

    Daar zijn rolmodellen voor nodig, hoe stom dat verder ook is. Het zou voor het voetbal geweldig zijn als Messi, Ronaldo, Zlatan, Sneijder en Louis van Gaal uit de kast zouden komen. Je hebt dan namelijk meteen types waarom men op of langs het veld niet heen kunt. Dat plaveit de weg voor andere allicht mindere goden op het veld.

    Voetbal is een aartsreactionaire wereld, maar precies om de reden die ik hierboven noem, is het voor veel donkere voetballers prima toeven op de velden: in de jaren 60 maakte Benfica furore aan de hand van Eusebio. De man was een sensatie en iedereen op het veld keek tegen hem op. Zoiets werkt. Dom maar waar: als Eusebio elke bal die hij in zijn voeten kreeg de tweede ring in had geramd, was het allicht niet zo gelopen. Voorbeelden op bescheidener schaal zijn er natuurlijk zat. Over de eerste zwarte speler van Heracles Almelo hebben ze het daar nu nog.

    Vanaf de tribunes regent het nog altijd oerwoudgeluiden, gesis, wordt er met bananen gegooid. Maar voetballers onderling hebben het redelijk voor elkaar: eigenlijk is ieder elftal van een groter team behoorlijk multiculti. Het helpt als bij een toegeworpen banaan 18 van de 22 mensen zeggen dat je je er niets van moet aantrekken. Het maakt het kuddegedrag van de tribunes niet minder stuitend, maar het scheelt toch een slok op een borrel.

    Zover is het voor homo’s helaas nog lang niet. In 1990 kwam Justin Fashanu in Engeland uit de kast. Die werd als blijk van waardering door zijn broer – ook een voetballer – verketterd in de pers.

  4. Arno says:

    Inderdaad een lastige, nogal gevoelige kwestie. Frank de Boer komt in elk geval over als een ouderwetse homofobe hork, maar in hoeverre geldt dat niet voor de hele voetbalwereld? Homo’s zijn leuk, maar niet als er gezamelijk gedoucht wordt na de wedstrijd.

    Eigenlijk worden homo’s een keer per jaar leuk gevonden: op een bootje in de Amsterdamse grachten, maar ondanks dat men dat doet ter emancipatie van de homo’s, heb ik het idee dat het vooral een stereotype beeld vestigt. Een beeld van inderdaad nogal aparte mannen in leren broekjes, en dat terwijl deze homo’s waarschijnlijk een minderheid onder de homo’s vertegenwoordigen.

    Persoonlijk ken ik een aantal homo’s die totaal niet aan dit beeld voldoen, overkomen als normale mannen die volgens mij ook prima kunnen sporten. Helaas is dat niet zo media-geniek en blijft dit beeld dus uit de media. Net als in films, waar een homo altijd een beetje moeilijk pratende, slungelige kapper of mode-expert is. Niks mis mee trouwens, maar er wordt zo wel een beeld neer gezet, een beeld dat iemand met het IQ van Frank de Boer blijkbaar niet kan onderscheiden van de werkelijkheid. Ook daarom zijn er veel homo’s die niet blij zijn met de gaypride, vanwege het beeld dat geschetst wordt: http://www.maroc.nl/forums/nieuws-de-dag/196282-veel-homos-niet-blij-gay-pride.html

    Aan de andere kant.. laat ik advocaat van de duivel spelen. Stel nou dat de Boer gelijk heeft: stel dat homo’s sportief gemiddeld een heel klein beetje minder presteren dan hetero’s. Dat maakt nogmaal niks uit, maar als je naar de top van de top gaat kijken, dan maken die kleine verschillen ineens heel veel uit. Stel nou dat het toch echt zo is, mag het dan gezegd worden? Of is de kwetsbare posities die homo’s nog steeds (helaas) hebben in de maatschappij genoeg reden voor censuur, ondanks dat het waar zou zijn?

  5. Joris says:

    Arno, dat laatste is onderzocht. Homo’s zijn (gemiddeld genomen) niet motorisch slechter. Sowieso heeft bijna niemand de talenten om op dat niveau te voetballen.
    Wat betreft de canal parade. Het beeld is bekend en steeds meer homo/biseksuelen lijken zich daar niet in te herkennen. Aan de ene kant ligt dat bij de media (zij tonen de 8 expliciete boten en niet de 70 ‘normale’ boten). Aan de andere kant is de canal parade een feest van diversiteit. Net als hetero’s zijn homo’s geen homogene groep. Sommigen houden van leren kleding en extravagantie en anderen zijn liever wat minder zichtbaar. Het zou elkaar alleen niet moeten bijten, maar hand in hand moeten kunnen gaan.

    Het is inderdaad wachten op een rolmodel. Een goede voetballer die laat zien dat homo’s niet a-sportief zijn en dat zijn medespelers inderdaad niet moeilijk doen over de kleedkamer en douchen.

  6. Arno says:

    Jammer dat dit onder de cathegorie ‘satire’ valt..

    @Joris: hoe is dat onderzocht dan? Heb je een link? Niet dat ik het niet geloof, het lijkt me echter wel extreem moeilijk om zoiets te onderzoeken.
    Edit: een zoektocht op google-scholar heeft helaas ook niks opgeleverd..

  7. Joris says:

    Ik kan zo snel maar een artikel op mijn computer vinden. Na wat speurwerk heb ik ook de link naar de site gevonden (http://www.springerlink.com/content/m3507321150043/). Het artikel bekijkt of op enkele motorische testjes homomannen meer op heteromannen of -vrouwen lijken. De conclusies zijn wat voorzichtig, maar homomannen wijken vaker van vrouwen dan van mannen af.
    Sportsociologisch en gender onderzoek stellen vaak dat passen binnen de cultuur van een sportclub belangrijker is. Homomannen passen vaak minder goed in de masculiene cultuur van, bijvoorbeeld, een gemiddelde voetbal- of hockeyclub. Motoriek is dan nog niet eens aan de orde.
    Neemt overigens niet weg dat, als er inderdaad bewijzen voor motorische verschillen zijn, dit gezegd moet kunnen worden. Dat neemt echter ook niet weg dat er wel gestreefd mag/kan/moet worden naar een veiligere sfeer voor homo/biseksuele sporters.

  8. Arno says:

    Dan is de oprichting van een ‘FC Gay’ helemaal niet zo’n slecht idee. Al vraag ik me af hoe dat gaat lopen met uitwedstrijden bij bepaalde beruchtte clubs, waar je als ‘gewone’ amateurclub al amper levend weg komt, zeker als je ook nog zo onbeschoft bent om uit te winnen. Amateurvoetbal is nu eenmaal veel erger qua geweld e.d. dan het profvoetbal.

  9. Joris says:

    Er zijn genoeg homoclubs (die kunnen overigens op weinig goodwill rekenen onder hetero’s en ook homo’s). Ik vind het wel mooie initiatieven omdat mensen kunnen sporten en zeker weten dat ze zich niet druk hoeven te maken over hun seksualiteit.
    Uiteindelijk gaat het om veiligheid en daartoe moeten programma’s in de amateursport worden opgezet.

  10. Arno says:

    Treurig dat het nodig is, maar wel goed voor degenen die zich daar dan beter bij voelen en anders niet zouden sporten. Of ‘in de kast’ zouden moeten sporten.

  11. Anoniem says:

    De hoogst spelende openlijke homoseksuele mannelijke voetballer die ik op internet kan vinden is Anton Hysén, een semi-prof uit de derde competitie van Zweden. Dat is niet bepaald een topper.

  12. jasper s says:

    “Het artikel bekijkt of op enkele motorische testjes homomannen meer op heteromannen of -vrouwen lijken. De conclusies zijn wat voorzichtig, maar homomannen wijken vaker van vrouwen dan van mannen af.”

    Je link leidt gewoon naar de algemene springer site op mijn PC. Misschien iets met koekies. Als het bij voetballen al om een mannelijke of vrouwelijke motoriek gaat , wat ik betwijfel dan is de conclusie niet uitgesproken positief. Je moet niet dichter bij mannen dan bij vrouwen zitten. Je moet beter zijn dan de gemiddelde man om topsporter te zijn.

    Verder worden Homo´s er de eerste 20 jaar van hun levencontinu mee geconfronteerd dat ze abnormaal zouden zijn. Nogal wiedus dat ze dan de rest van hun leven zich meer dan gemiddeld ongemakkelijk voelen bij groepsnormen.

  13. Herman says:

    Over homo’s en sport heb ik niet zo veel te zeggen dat al gezegd is. Maar waar ik toch even op wil wijzen is het lichtende voorbeeld uit Duitsland: FC St. Pauli. Weliswaar heeft het elftal op dit moment geen openlijk homoseksuele spelers, maar de voorzitter, Corny Littman, is homoseksueel en zou er niet veel opener over kunnen zijn. Bovendien keert FC St. Pauli zich openlijk tegen racisme, seksisme en homofobie. Als ik zie wat FC St. Pauli in Duitsland doet stemt me dat hoopvol.

  14. Janoz says:

    Sowieso is St. Pauli tof… buiten bovenstaande, hebben ze ook vaak dingen gedaan op Wacken Open Air. En een club waarvan de supporters zingen: “Wir kommen aus dem Norden, wir rauben und wir morden, wir waschen uns nie… St. Pauli! “, daar moet je waardering voor hebben 😉

  15. “Why NBA center Jason Collins is coming out now”

    http://sportsillustrated.cnn.com/magazine/news/20130429/jason-collins-gay-nba-player/

    Hopelijk verandert deze man de cultuur in het conservatieve macho-bolwerk genaamd “sport”.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*