Discussies over de islam en de vrijheid van meningsuiting woeden volop in de media en op straat, sinds Theo van Gogh tien jaar geleden is vermoord \u2013 en nog langer. Vaak bekruipt me het gevoel dat we nog geen stap zijn opgeschoten. Critici van de islam wekken vooral wrevel door provocaties en grof taalgebruik. In het andere kamp is men snel beledigd, wordt islamkritiek als rechts bestempeld en blijven termen als \u2018verbinding\u2019 en \u2018dialoog\u2019 containerbegrippen, zonder dat duidelijk is wat er concreet mee wordt bedoeld. Zolang het islamdiscours zo verdeeld lijkt in zwart-wit, is er geen ruimte om gezamenlijke oplossingen dwars door het midden te vinden.<\/p>\n
Samen met moskeebesturen in Nijmegen heb ik een \u201cMoskee College Tour<\/a>\u201d op poten gezet, een dag waarop de islamitische gebedshuizen hun deuren hebben geopend om met scholieren en buurtbewoners in gesprek te gaan. Daarop volgde een wervelend debat<\/a> over de vrijheid van meningsuiting en de islam getiteld \u201cOnze Vrijheid\u201d, waar moslims en islamcritici de spreekwoordelijke degens met elkaar kruisten<\/a>. Deze leerzame belevenissen vat ik samen in een persoonlijke opinie, die hopelijk een constructieve bijdrage levert aan de slepende discussie.<\/p>\n Maxima zei het al: \u201cDe Nederlander bestaat niet\u201d, en ze heeft groot gelijk, ook al kwam het haar op kritiek te staan. We zijn een volk van haringhappers en hippies, ondernemers en onderwijzers, gereformeerden en niet-gelovigen\u2026.en moslims! Elke generalisatie slaat het debat dood. Dat geldt zeker voor de moslimgemeenschap, die zeer kleurrijk en divers is, zoals het gelauwerde Tv-programma \u2018Onze man in Teheran<\/a>\u2019 mooi aan het licht bracht. Al is het maar vanwege de cultureel-etnische verschillen; je kan moeilijk Koerden, Irani\u00ebrs, Turken, Marokkanen en autochtoon-bekeerde moslims als \u00e9\u00e9n homogene groep beschouwen. En wat te denken van de diverse stromingen binnen de islam, ook in Nederland, zoals soennieten, salafisten, sjiieten etc. Vari\u00ebrend van een zeer orthodoxe minderheid (die soms weigeren vrouwen een hand te geven) tot meer modern (waar men pleit voor kritische herijking van de islam). Miskenning van dit feit maakt dat de individuele moslim zich in een hokje gepropt voelt dat hem of haar niet past. Deze stereotyperingen dwingen de gemeenschap in een schier onmogelijke positie, wat een constructief gesprek in de weg staat.<\/p>\n Eigenlijk is het gek dat je als je kritiek hebt op de islam, automatisch het predicaat \u2018rechts\u2019 krijgt opgeplakt. Zo stelt Elma Drayer<\/a> onlangs in Vrij Nederland terecht dat juist \u2018linkse\u2019 overtuigingen (met universele mensenrechten als inspiratiebron) een reden kunnen zijn om harde noten te kraken over de islam. Bijvoorbeeld de gelijkheid tussen man en vrouw, het recht je geloof af te zweren en pal te staan voor de vrijheid van meningsuiting. En vergis je niet, ook moslims zelf stellen bepaalde zaken binnen de eigen gemeenschap aan de kaak, zoals het gebrekkige Nederlands van imams of de onbegrijpelijke houding van orthodoxe gelovigen die weigeren vrouwen een hand te geven. Om het helemaal verwarrend te maken: onder de PVV-stemmers bevinden zich ook moslims. Constructieve kritiek op de islam moet mogelijk zijn, zonder dat je direct in een politieke hoek wordt geduwd, of als een afvallige of islamofoob wordt bestempeld. Je kan tegelijkertijd harde noten kraken over de islam, als het opnemen voor moslims die in toenemende mate te maken krijgen met discriminatie. Zo nam Femke Halsema het De massale islamkritiek in Nederland van de afgelopen jaren wordt soms als hypocriet ervaren, en ik begrijp dat. Pas sinds 2013 is het voor vrouwen mogelijk om op de kieslijst van de SGP te staan. Zaken als inenting van kinderen en homoseksualiteit zijn in de bible-belt nog altijd controversieel. Het argument dat de islam \u201ceeuwen achterloopt\u201d is dus relatief. Bekladde synagogen waren en zijn volop in het nieuws, het is echter pas sinds kort dat ook islamofobie<\/a> (wellicht is moslimhaat een betere term) de aandacht krijgt die het verdient; net als alle andere vormen van discriminatie. Haatmisdrijven jegens moslims worden nog niet apart geregistreerd, synagogen krijgen politiebewaking van de overheid, maar moskee\u00ebn moeten zelf hun beveiliging organiseren wanneer ze met geweld<\/a> worden geconfronteerd. Het is niet eerlijk om moslims aan te vallen op slachtofferschap, wanneer vrouwen met een hoofddoek in het openbaar vervoer worden uitgescholden. Als Marokkaanse jongeren op straat spugen op joden en vrouwen voor hoer uitmaken, wordt door sommigen direct gewezen naar de Islam \u2013 terwijl het de vraag is of deze jochies ooit een Koran hebben gelezen of een voet in de moskee hebben gezet. Los van dit alles: kritiek op de islam moet mogelijk zijn.<\/p>\n De Koran is (naast voor velen een heilig schrift) ook een historisch verslag dat eeuwen geleden is opgetekend in een land ver weg, waarin volop strijd en oorlog werd gevoerd. Zo kunnen losstaande soeraverzen die letterlijk worden ge\u00efnterpreteerd een vrijbrief vormen voor geweld of ander kwalijk gedrag, een risico dat ook bij de Bijbel en Thora speelt. Hier hebben de islamcritici als (de zeer lezenswaardige) Maarten Boudry<\/a> terecht een punt. Geef context aan het boek, zonder dat het aan inspiratie of heiligheid hoeft in te boeten. Ik heb als christen geleerd vooral de metaforen in de Bijbel te waarderen en voel me niet geroepen gewelddadige passages uit het Oude Testament te verdedigen of te vergoelijken als een gebod dat nog steeds opgaat. Er zijn veel moslims die de Koran en Hadith beschouwen als een inspiratiebron om een goed mens te zijn, ook voor je omgeving \u2013 maar helaas zijn er ook filmpjes van enkele zogenaamde imams van buiten Nederland op YouTube te vinden, die dezelfde geschriften gebruiken om op te roepen tot een Heilige Oorlog en vrouwen als minderwaardig te behandelen. Het zou mooi zijn als moslims zelf gesprekken met elkaar voeren met als vraag: hoe verhoudt mijn interpretatie en omgang met de Koran zich tot de huidige moraal en tijdsgeest? Daarbij mag het gezag van imams gerust in twijfel worden getrokken en mogen moslims worden aangespoord door hun eigen sleutelfiguren om zelfbewust en kritisch hun eigen geloof onder de loep te nemen. Zoals iemand me toevertrouwde: \u201chet gaat niet over wat er in de Koran staat, het is de kunst hoe je ermee omgaat.\u201d<\/p>\nD\u00e9 moslim bestaat niet<\/h4>\n
Depolitiseer islamkritiek<\/h4>\n
\nconsequent op voor de vrijheid van Ayaan Hirsi Ali, als voor de vrijheid om moskee\u00ebn te bouwen en in veiligheid je geloof te belijden. Zowel het recht om een hoofddoek te dragen, als hem af te leggen. Gemene deler kan zijn: het opnemen voor hen die in de verdrukking zitten. Daar hoef je niet links of rechts voor te zijn.<\/p>\nEr wordt met twee maten gemeten<\/h4>\n
Voer dialoog over interpretatie Koran<\/h4>\n