Met gemak kunnen we de komende week dit weblog vullen met blogs over het hoger onderwijs. Inspiratie genoeg: er gebeurt veel waar we ons druk over maken. Maar er is te weinig tijd om stukjes te schrijven. Daarom een kort overzicht van nieuwe ontwikkelingen.

Deel 1) Het extra geld van het afschaffen van de basisbeurs

Kennen jullie de grap van dat geld dat beschikbaar komt voor alle studenten die niet meer kunnen genieten van de studiefinanciering, omdat die is afgeschaft. Dat geld, dat komt dus niet! Muhahaha!

Nu levert het afschaffen van de studiefinanciering ook niet direct een bak met geld op. Voorlopig tenminste niet. Dat heeft te maken met een vieze boekhoudkundige truc van voormalig onderwijsminister Jo Ritzen (PvdA) bij de invoering van de prestatiebeurs. Omdat de prestatiebeurs een lening is, tot iemand een diploma haalt, worden de kosten pas in de onderwijsbegroting ingeboekt bij het halen van het diploma, of na het verstrijken van tien jaar. De termijn waarbinnen een student een diploma moet hebben gehaald om de studiefinanciering (de lening dus) kwijtgescholden te krijgen. Ritzen vond dat een handige manier om een miljardenbezuiniging wat jaren vooruit te schuiven, zodat de zittende regering er geen last van had. Terzijde: zouden onze vertegenwoordigers in die tijd in de Senaat hierom nog wel eens met het schaamrood op de kaken voor de spiegel staan?

Maar goed, het geld dat wordt bespaard met het afschaffen van de stufi wordt dus pas ‘bespaard’ gedurende de komende jaren. Geen punt, aldus de hogescholen en universiteiten, die in ruil voor de belofte dat het geld van de studiefinanciering naar hen zou gaan, beloofden de aankomende jaren zelf te investeren, vanuit de reserves. Het zou toch wat krom zijn om een hele generatie studenten een  basisbeurs af te pakken, maar daar geen beter onderwijs tegenover te zetten.

Na een rondje van het Hoger Onderwijs Persbureau blijkt echter dat op veel instellingen helemaal niet extra wordt geïnvesteerd. En de minister gaat alleen kijken of er ‘op sectorniveau’ extra geld naar onderwijs gaat. Dat is een aardige manier om te zeggen dat studenten dikke vette pech hebben als ze toevallig aan de verkeerde hogeschool of universiteit studeren. Landelijk komt er immers geld bij. Het gevolg was wat ophef in de Kamer en geschrokken Kamerleden. Alleen jammer voor de studenten en docenten dat diezelfde Kamer waarschijnlijk niet gaat doorpakken na in meerderheid verantwoordelijk te zijn voor de leenstelseldeal. Helaas pindakaas, studentjes.

Van János en Lisa mogen er best wat meer actievoerende studenten opstaan. Morgen deel 2 met breaking nieuws over de wensen van universiteiten.

10 Responses to Kort nieuws uit het hoger onderwijs

  1. Jasper says:

    Het is een beetje onzin om oudere coalities de schuld te geven van wetten. Als kabinet kan je iedere wet herschrijven zolang je een meerderheid in beide kamers regelt.
    Daarnaast blijven de investeringen in het hoger onderwijs natuurlijk al jaren achter bij het aantal leerlingen.

    Dus of het aantal leerlingen moet omlaag of het geld omhoog.

  2. Janos Betko says:

    @Jasper: huh? Ik weet niet zeker of jij het punt vat, of anders of ik jouw punt vat.

    Tuurlijk kun je oudere coalities de schuld geven van wetten die ze toen zelf hebben ingestemd. Wie moet je daar anders de schuld voor geven (of voor prijzen, in het geval van goede wetten?

    In dit geval was het ‘beleid’ van Ritzen om de kosten die op dat moment gemaakt werden, gewoon jaren later (ten tijde van een nieuwe regering) in te laten boeken. Dat is op een schandalige manier kosten verschuiven naar latere generaties, en weigeren verantwoordelijkheid te nemen voor de eigen keuzes. Stel je voor: wat als iedere minister dat zou doen?

    Een Eerste Kamer die onder andere specifiek let op ‘deugdelijkheid’ had hier nooit akkoord mee mogen gaan. Wat onverlet laat dat wat de huidige regering doet, namelijk miljarden bezuinigen door werk over de schutting van gemeenten te kieperen zonder daar de benodigde middelen voor te verstrekken, m.i. niet veel beter is.

    Dus: oude coalities geven we de schuld van oude, disfunctionele wetten. De huidige van het scheppen van valse verwachtingen voor de komende generatie studenten, die geen basisbeurs meer hebben maar als ze aan de verkeerde instelling studeren ook nog niet profiteren van investeringen in het onderwijs.

    • Jasper says:

      Ik bedoel dat de coalitie als ze dat zou willen gewoon direct geld kan investeren in onderwijs. Opvallend is nu trouwens ook dat Bussemaker beloften maakt voor haar opvolgers. Dit kabinet heeft amper nog begrotingen over waarin het wel geldt.
      Of je de eerste kamer zwaar moet aankijken op dergelijk boekhoudkundig geneuzel weet ik trouwens niet. Die kunnen alleen ja of nee zeggen tegen de hele wet. Ze kunnen de wet om die rede terugsturen, maar dit is wel vergaand en met onduidelijke gevolgen

  3. Janos Betko says:

    Even als naschrift: zoals Thom de Graaf, voorzitter van de Vereniging Hogescholen, net via Twitter aangaf: “Dié hogescholen die ‘t qua reserves kunnen, investeren extra in kwaliteit, 100 mln p/j. Dát is de afspraak met OCW.”

    Dus: de afspraak die is gemaakt tussen Bussemaker en de instellingen, is dat er in totaal 100 miljoen door uni’s en 100 miljoen door hogescholen wordt geïnvesteerd, per jaar, de komende jaren, totdat het afschaffen van de basisbeurs geld op gaat leveren.

    Maar toen de wet ‘studievoorschot’ in de Tweede Kamer werd behandeld, waren er al verschillende parlementariërs die kritische vragen hadden over of alle studenten hier wel van mee zouden kunnen profiteren. Zie vanaf pagina 25: https://www.eerstekamer.nl/behandeling/20141105/wet_studievoorschot_hoger/document3/f=/vjp1oocnrbnt.pdf

    Zie de vragen die gesteld worden, en dan de antwoorden van de minister, bijvoorbeeld: “dit betekent dat de extra investeringen per instelling verschillend kunnen zijn.”

    Waarmee ze suggereert dat er wel investeringen gaan zijn op iedere instelling. Daarnaast wordt heel veel tekst gespendeerd aan het optrekken van een rookgordijn en het vooral NIET beantwoorden van de vragen van de Kamerleden (zie link).

    Het is geen keihard liegen, maar wel de kluit belazeren. Moet je eens in een sociale setting proberen, dit. Ik heb een gruwelijke hekel aan dit soort politiek, en heb het sterke vermoeden dat dit één van de redenen is dat mensen zich steeds meer van de politiek afkeren en politici in zo’n laag aanzien staan.

  4. Ilse says:

    Wordt het dan niet tijd voor een onafhankelijke club die aankomende studenten adviseert over de kwaliteit van onderwijs op universiteiten en hogescholen? Ik weet nog dat het ‘in mijn tijd’ al lastig was om informatie te vinden over welke opleidingen goed aangeschreven stonden, omdat de meeste van die informatie van de opleiding zelf kwam. Nu de kwaliteit van onderwijs zo aan een zijden draadje hangt zullen opleidingen hier heus niet eerlijker over worden.

    Je kan aanstaande studenten oproepen tot van alles en nog wat, maar de gemiddelde 17-/18- jarige is daar niet voldoende scherp en kritisch voor. Ze zitten nog volop in de middelbare-school modus, vinden het allemaal reuze spannend en kiezen volgens mij nog altijd enorm voor de locatie van hun vervolgopleiding op basis van ligging en in hoeverre de studentensfeer in de stad hen aanspreekt. Ik denk dat het voor hen prettig is als er een onafhankelijke stem is die zegt: joh, [Tilburg/Utrecht/Nijmegen] ligt best lekker dicht bij je ouders, maar gezien de ontwikkelingen hier en daar zou ik toch eens wat andere opties overwegen.

  5. Arno says:

    Logisch: pas over 4 jaar geld voor onderwijs, maar er is wel geld voor: business-class vliegen! En natuurlijk auto’s met chauffeur, maar dat is logisch.

    http://www.nu.nl/algemeen/4069024/bestuurders-universiteiten-omzeilen-regels-declaraties.html

  6. Arno says:

    Klopt, het is ook geen officiele bron, maar gewoon een bron van irritatie.. Prima als je (als rector oid) business class wil vliegen maar doe dat op eigen kosten. En als je dat niet kan betalen, dan lekker economy class..

    Balen voor je als in je vorige rol bij een bedrijf je wel business class mocht vliegen maar dan had je in het bedrijfsleven moeten blijven. Had je maar iets beter moeten nadenken bij een overstap naar de (semi-)publieke sector. Of zelf bijlappen.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*