Je zult maar net klaar zijn met je eindexamen. Terwijl iedereen ligt te zonnen op een ver La Playa breek jij je hoofd over de studie die je moet kiezen. Onderwijsinstellingen weten het wel. Folders met breed lachende studenten die het hartstikke naar de zin hebben aan hun universiteit of hogeschool. Helaas blijkt die absolute tevredenheid vaak de perceptie te zijn van die leuke jongen en dat mooie meisje uit de folder Gelukkig kun je altijd nog kiezen voor de kwalitatief beste studie, daar zijn allerlei handige lijstjes voor. Ow wacht

In één keer de juiste studie kiezen is gewenst. Dat vinden ome Halbe en de onderwijsinstellingen tenminste. Puur financieel bekeken is dat inderdaad zo. Sowieso ben je de studiefinanciering die je al ontvangen hebt kwijt en bovendien ligt de langstudeerboete op de loer.

Als je een studie hebt gevonden kun je maar beter een flitsende start maken. Wanneer je te weinig punten haalt, zwaaien steeds meer onderwijsinstellingen immers met studie ‘adviezen’, bedoeld om ‘onnodig tijdverlies, frustraties en negatieve gevolgen voor je carrière te voorkomen.’ Het staat op de site van een onderwijsinstelling, dus het is waar. Onnodig tijdverlies, frustraties en negatieve gevolgen van een ontvangen bsa zijn gelukkig een illusie.

Overigens kennen we ook de p-in-2, de b-in-5, de m-in-2 en meer van dit soort flitsende termen die de student ‘tegen zichzelf beschermen’. Want dat is keihard nodig, niet alleen in het eerste jaar, maar ook gedurende het tweede jaar de rest van je studie. Bovendien is het goed voor het rendement. Een goed rendement wordt vaak als indicator van onderwijskwaliteit gezien, wat in het hoger onderwijs natuurlijk nergens op slaat. Waarom de overheid dan ook zoiets als een harde knip heeft bedacht, is me tot nu toe altijd een raadsel gebleven en degene met een overtuigend antwoord (in de comments) krijgt van mij een welverdiend kratje bier.

Gelukkig zijn eerder genoemde maatregelen nog te overzien, een beetje student lacht hierom en plant zijn studie creatief tussen de regels door. ‘Dat kan moeilijker’ moet een creatieve ambtenaar gedacht hebben en prompt worden maatregelen bedacht die studenten onverwacht met nieuwe moeilijkheden confronteren.

Enkele weken geleden stelde  de rechtbank in Den Haag dat het heel logisch is dat de spelregels tijdens het spel veranderd worden. Dus alle politieke creatievelingen kunnen de komende jaren fijn aan de slag met het bedenken van nieuwe maatregelen. Waarom eigenlijk geen langstudeerboete van 6.000 euro over twee jaar? Of van 10.000 euro? Een extra verhoging van de collegegelden kan er ook wel bij, studenten zijn immers de veelverdieners van de toekomst en geheel onverwacht zal het niet zijn. Ook het proefballonnetje van de VVD om deeltijdstudies te privatiseren levert weer wat extra centjes voor de overheid op. Hoe sneller, hoe meer, dus waarom privatiseren we deeltijdopleidingen niet meteen? En het voltijdonderwijs, als we toch bezig zijn.

Daarnaast kunnen we ook wel wat extra barrièremaatregelen bedenken. Wat te denken aan ‘moslimtoeslag’ op het collegegeld? De PVV heeft lang genoeg meegeregeerd, dus dit kunnen we zien aankomen. Toch? Mijn persoonlijke voorkeur gaat uit naar het met terugwerkende kracht invoeren van de langstudeerboete. In tijden van schaarste moet iedereen immers inleveren. Of langstudeerders als Verhagen en Rutte even kunnen lappen voor al die jaren uitloop. Bovendien zijn we meteen van het begrotingstekort af als alle oud-studenten een paar duizend euro terugbetalen.

We kunnen natuurlijk ook gewoon het hoger onderwijs afschaffen. Dat zorgt voor minder overheidsuitgaven en de rechter kan er onmogelijk problemen mee hebben, want ‘we hadden het kunnen zien aankomen’.


15 Responses to Studeren, nu nóg onoverzichtelijker

  1. Tijl says:

    Het “veranderen van de regels tijdens het spel” is helaas iets waar iedereen mee te maken krijgt, kijk bv naar het lente akkoord onlangs.

    Maar ook met andere zaken waar bij je een financiële verplichting aangaat kan er van alles veranderen. Een hypotheek, of zelfs iets simpels als een auto kopen. Dat dat pijn doet dat is nou eenmaal zo, net zoals dit studenten waarschijnlijk niet erg gelukkig maakt.

    Dat de rechter enkel zo ver gaat om te testen of mensen niet in een onmogelijke situatie komen is dus begrijpelijk, en wat mij betreft zeer wenselijk. Anders is iedere hervorming tegen te houden bij de rechtbank.

    Het regressief heffen van de langstudeerboete wordt hier als hyperbool gebruikt, maar bv een studietax (mocht er ooit iets dergelijks komen) ook voor mensen die onder het oude financieringssysteem een opleiding hebben genoten is wat mij betreft helemaal niet onbespreekbaar.

    • Toch vind ik er een duidelijk verschil dat ‘m zit in de intentie: de langstudeerboete werd vanaf dag 1 gepresenteerd als “boete” (dat er, overigens niet onbewust, plotseling werd afgeweken van die term staat daar los van): voordat men met het maffe voortvloeisel van het rendementenfetisjisme begon stond voor de meeste studenten centraal dat ze hun studie zo goed mogelijk volbrachten, eventueel met bijbaantjes, verbreding aan andere faculteiten of andere (neven)activiteiten. De “boete” impliceert echter dat het een “regel” was dat studenten bovenop de reeds bekende studievoorwaarden afstuderen.

      De “regels tijdens het spel veranderen” is in die context meer dan slechts omstandigheden veranderen, maar ook met terugwerkende kracht doelstellingen, met daaraan gekoppeld represailles, aan individuen opleggen die aanvankelijk helemaal niet evident waren. Dat laatste kan natuurlijk niet.

  2. Arno says:

    Naja, je kan er tegen zijn, maar ‘kan natuurlijk niet’ is natuurlijk niet waar: het kan dus wel, gezien de uitspraak van de rechter.

    En inderdaad, iemand die al is afgestudeerd x% belasting extra te laten betalen omdat hij gestudeerd heeft, is net zo goed een ‘boete’ die die persoon niet had kunnen voorzien toen hij aan de studie begon. Dus hoe is dat dan wel eerlijk??

    Of je accepteerd dat de regering mag regeren, en dus dingen mag aanpassen, of we zitten voor eeuwig met de regels van nu. Lijkt me niet handig.

    • Het verschil is dat belastingen geen boetes zijn als straf voor slecht gedrag. Achteraf bepalen dat iets – met terugwerkende kracht – te bestraffen slecht gedrag is, terwijl het allesbehalve evident is in de rendementendiscussie vind ik kwalijk.

  3. Arno says:

    Hmm.. dus 3000 euro extra mag niet omdat het woord ‘boete’ is gevallen, maar extra belasting achteraf mag wel, want dat heet geen boete? Kost toch ook gewoon extra geld? Sorry, maar ik zie geen verschil. Beide is extra geld heffen en beide was ‘niet te voorzien’ voor degenen die het overkomt. Daarbij zal studietax veel meer mensen aangaan en vast meer dan 3000 per jaar gaan kosten voor veel mensen. Tenzij het percentage negatief afhankgelijk zou worden van het inkomen..

    En als we het nu perongeluk een keer studie-boete-tax noemen, dan is die studietax ook ineens niet meer mogelijk?

    Verder is het ook vreemd om iemand jaren na afstuderen nog extra te belasten vanwege een gevolgde studie jaren geleden. Iets met gelijke behandeling enzo. Nu betaal je al meer belasting als je beter verdient, en beter verdienen doe je (vaak) dankzij je opleiding. Die studietax is dus al gewoon verwerkt in de inkomensbelasting, en het is niet netjes om iets dubbel te belasten.

    • Voor de duidelijkheid: alle plannen omtrent studietaks die er tot op heden zijn geweest stellen slechts een verhoogde belasting voor mensen die daarvoor ook een studieloon hebben ontvangen. Ik wilde daar aanvankelijk niet op ingaan omdat het een hypothetisch voorbeeld is.

      Toch vind ik het ook in het hypothetische voorbeeld inderdaad nogal een verschil. Een studie-boete heffen zou volstrekt belachelijk zijn (zo mogelijk nog achterlijker dan een langstudeerboete in haar huidige vorm), terwijl een verhoogde belasting voor individuen die elders van voorzieningen hebben geprofiteerd een stuk beter verdedigbaar, wel zou het wel zo netjes zijn deze nieuwe consequentie van het volgen van een studie dan ook te hebben vermeld voor het maken van de beslissing te gaan studeren.

      In aanvulling op je laatste argument: het progressieve belastingstelsel belast succesvolle ondernemers die niet hebben gestudeerd even zwaar als zij die goed verdienen met studie. Dat zou een argument kunnen zijn om toch voor een studietaks te pleiten, zelf zou ik het dan wel zo netjes vinden wanneer daar dan ook een goede vergoeding tijdens de studie tegenover staat en dat studenten zich vooraf redelijk kunnen informeren.

  4. jasper s says:

    “En inderdaad, iemand die al is afgestudeerd x% belasting extra te laten betalen omdat hij gestudeerd heeft, is net zo goed een ‘boete’ die die persoon niet had kunnen voorzien toen hij aan de studie begon. Dus hoe is dat dan wel eerlijk??”
    En wie heeft dit voorgesteld dan? Volgens mij gingen we hoogstens de studiebeurs omzetten en werd niet gezegd wanneer. Inkomsten belasting is geen heffing op studeren. Was het de markt maar zo simpel.

    En hoezo dat zie je in het voorjaars akkoord? Ja misschien bij de pensioen, maar bij de De HRA? Daar wordt ingezet voor Nieuwe ik herhaal nieuwe gevallen.
    Vragen me niet waarom want iemand met doe 15 jaar lang een huis heeft gehad had best erop kunnen rekenen dat de overheid niet eeuwig zijn rente ging subsidieren. Lening heb je om af te lossen net als dat een student ook niet 10 punten in 5 jaar haalt. En m,en hij heeft er jaren lang vet van geprofiteerd voor een vermoedelijk uitzonderlijk groot huis. Verder zeggen de meeste ook dat we de HRA geleidelijk moeten invoeren. Zo niet de Halbe heffing. (waarom spreekt de ´linkse media´ wel van langstudeer boete en gebruikt men tegelijk wel termen als florenzen tax? enbosbelasting)

    Regeren zonder de regels tijdens het studentenspel te veranderen kan heel goed Arno. Kwestie van zeggen dat het ingaat voor iedereen die in 0,5 jaar na de handtekening van Trix begint. Die weten dan waar ze aan toe zijn. Of zeggen dat het over 3 jaar begint voor iedereen die na 2010 ofzo begonnen is. Dan kan je nog uitloop corrigeren inplaats van dat je achteraf een boete krijgt voor uitloop die je allang had.

  5. Arno says:

    Ik ben niet geheel op de hoogte van alle GL-plannetjes die er rondzweven, maar studietax klinkt als belasting voor mensen die gestudeerd hebben. Blijkbaar ligt dat anders, dat wist ik niet.

    Verder zeg ik ook niet dat inkomensbelasting precies een studietax is, maar indirect studeer je wel om een betere baan te krijgen dan zonder studie, waardoor je een hoger inkomen hebt en dus meer inkomstenbelasting betaalt. Dat je ook een hoog inkomen op een andere manier kan bereiken is zeker waar, maar dat maakt mijn punt nog niet minder waar.

    Verder was het misschien netter geweest om de langstudeerboete in te voeren voor nieuwe studenten. Alleen dan moeten we 5 jaar wachten voordat het geld oplevert. De verhoging van het collegegeld (gebeurt ieder jaar) mag echter wel, en je weet ook niet van tevoren hoeveel procent dat elk jaar gaat zijn. Is dat dan ook tussendoor de regels veranderen? Dan had men ook makkelijk het collegegeld naar 5000 euro kunnen verhogen, en een bonus invoeren voor snellere studenten. Dat mag dan wel?

    De rechter is gewoon duidelijk geweest: hoe lullig het ook is, de langstudeerboete is niet onwettelijk.

    • Ik zou twee punten in deze discussie willen nuanceren. Ten eerste is het verhogen van het collegegeld met vele duizenden euro’s een zodanige “gamechanger” dat daar wel een wat langere tijd voor mag worden uitgetrokken dan 1 jaar. De jaarlijkse verhogingen van het collegegeld zijn weliswaar niet leuk, maar dat zijn kosten waar de student redelijkerwijs rekening mee dient te houden. Een hellend vlak argument als een verhoging van duizenden euro’s (nb een veelvoud) snijdt niet zomaar hout.

      De tweede nuance is het gebruik van “boetes”. Een boete krijgt iemand die iets verkeerd doet. Maar dan moet volgens mij wel eerst (op een moment dat de fout kan worden voorkomen) zijn aangegeven dat het fout is. Persoonlijk vind ik het rücksichtslos afkeuren van langer studeren sowieso een merkwaardige opvatting, maar dit ook bestraffen over periodes waarop de student reeds ingeschreven stond vind ik onverdedigbaar.

      De rechter heeft het goedgekeurd, dus blijkbaar was het wettig, maar ik blijf het merkwaardig vinden en lullig voor alle studenten die er door worden gedupeerd (waar ik er gelukkig geen van ben).

  6. jasper s says:

    “Verder was het misschien netter geweest om de langstudeerboete in te voeren voor nieuwe studenten. Alleen dan moeten we 5 jaar wachten voordat het geld oplevert.”
    Goh gaat mijn verzekeringsmaatschappij (leven en overleiding) dit argument straks ook toepassen als zij in geldnood zitten?
    Of gaat windows ineens geld vragen om met mijn besturingsprogramma op internet te kunnen?

    Nee dat is ongehoord. Maar de Nederlandse overheid kan mensen met een studiebeurs gerust taxe voor een extra jaar ook als die studiebeurs pas een gift wordt bij een diploma. Ja u mag het extra jaar met 3000 euro studieboete niet afnemen meneer alleen dan wordt die andere 9000 die u hiervoor in goed vertrouwen heeft betaald wel een lening. Zoals ik al zei u hoeft windows niet te updaten voor 300 euro maarja dan moet u het wel zonder internet stellen en nee dat hebben wij bij de verkoop niet verteld. tj Microsoft heeft geld nodig jammer joh.

    En verder ja verhoging van publieke goederen mag. Zolang het te maken heeft met prijsstijging net als de regels voor de huur voor bruin 1.

  7. Arno says:

    Wat is nu je argument? We leven in een land waarin de regering beslissingen mag maken, god zij dank. Dat jij het niet eens bent met hun beslissingen, maakt de regering niet ineens een collaborerende nazi-regering, zoals jij hier insinueert. Ik zie echt bijzonder weinig overeenkomsten tussen de NSB en het verhogen studiekosten of huur.

    En ja, ook een verzekeringsmaatschappij kan de prijzen verhogen. Ze zullen het alleen niet snel doen omdat je dan waarschijnlijk overstapt naar een goedkopere verzekering.

    En doe nou niet alsof 3000 euro voor het afronden van je opleiding het einde van de wereld is. Het is nog niet de helft van een jaartje regulier collegegeld in Engeland, en zo’n 10% van een jaartje studeren aan Harvard.

    • jasper s says:

      Bruin 1 wordt al maanden door diverse media gebruikt voor het kabinet, Arno. Dat ik die naam nu noem verwijst niet ineens naar het studiebeleid. De SP is rood, D66 is groen etc. Bruin betekent niet dat je nazi bent net zo min als je met rood aanhanger van Stalin bent. Dat ene woord is dus niet mijn argument.

      En ja de overheid mag beslissingen maken. Dat is wat anders dan het eindeloos uitbuiten van je marktpositie.

      Wie heeft het over het einde van de wereld. De afspraak was stufi lening. Lening wordt kwijtgecholden als jij je diploma haalt en een diploma kost Nominale jarenx collegegeld plus collegeld maal uitgelopen jaren. collegegeld is destijds gezet op ruim onder 2000 euro voor ieder jaar en wordt bepaald door dezelfde partij als zij die de stufi verleend.

      Situatie na wijziging wordt: Collegeld bedrag verdriedubbeld na x jaar. en die stufi ben je nog steeds kwijt als je niet doorgaat en je diploma haaalt.
      Oja er staat in de IB voorwaarden keurig hoeveel tijd je had en dat was niet nominaal dat is volgens mij 10 jaar ofzo.

      Dat noem ik een wijziging van het contract voor het product studeren waar je niet fatsoenlijk onderuit kan. Immers stop je vangt de overheid je stufi. ga je door vangt de overheid 3000 euro. Als mijn verzekeringsmaatschappij 1 letter in het contract wijzigt kan ik er kosteloos onderuit Arno. Ja kosteloos ja. Geldt trouwens ook voor je energie contract en je internet contract en ga zo maar door. Wijzigd men de voorwaarde dan kan je kosteloos opzeggen. Zo niet je studie want je stufi wordt een lening omdat je geen diploma haalt. En die voorwaarde zijn bepaald door dezelfde partij die de langstudeer boete int.

      Ik deed inderdaad niet alsof het het eind van de wereld was. Ik deed ook niet alsof de overheid niks mag beslissen. Ik zeg dat de overheid zijn marktpositie uitbuit,

      En ja wellicht klopt het juridisch allemaal. In mijn ogen zijn de studenten van een paar jaar terug die nog niet eens wisten wie Halbe was er wel degelijk keihard ingeluisd als men straks plus minus 2 jaar extra stufi moet bijschrijven. Een bedrag dat men destijds niet aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid had kunnen verwachten en wat bovenop hun reguliere jaarlijkse collegeld komt.

  8. Janoz says:

    Tja… hier “En doe nou niet alsof 3000 euro voor het afronden van je opleiding het einde van de wereld is. Het is nog niet de helft van een jaartje regulier collegegeld in Engeland, en zo’n 10% van een jaartje studeren aan Harvard.” hebben de Engelsen “two wrongs don’t make a right” voor uitgevonden. Drie ook niet, trouwens.

  9. Arno says:

    Ga nou niet doen alsof ‘bruin-I’ niet verwijst naar de NSB. Dat meerdere media het fatsoen ontbreekt en die term ook door anderen gebruikt wordt, maakt het niet fatsoenlijker.

    Verder ben ik het ook helemaal niet zo enorm met je oneens waar het gaat om deze maatregel: ik vind ook dat het niet de schoonheidsprijs wint en ik vind het ook niet verwonderlijk dat de meesten (ex-)studenten hier tegen zijn.

    Voornamelijk wil ik zeggen dat ik het ondertussen wel gehoord heb. De discussie is hier al zo’n 10x gevoerd, ik vind nog steeds dat 3000 euro geen levenveranderend bedrag is en dus geen enkele reden om niet je studie af te maken en al helemaal niet om er niet aan te beginnen.

    Dergelijke bedragen zijn schijntjes als het gaat om andere discussies, paar procent inkomensbelasting of btw verhogen? Gaat ook al snel om duizenden euro’s per jaar. En dan niet eenmalig maar elk jaar. Dus kom op, zo’n ramp is het allemaal niet.

    • jasper s says:

      Nogmaals we mogen de SP rood noemen. De kleur van Stalin. We mogen spreken van het Kunduz akkoord. En dan mag ik niet het woord bruin gebruiken in een breedere historische context omdat het ooit de NSB kleuren zijn geweest.
      Halo zeg. de PVV is toch een nationalistische partij of ze nou mein kampf aanhangen of niet lijkt me. Kennelijk is het een taboe om een coalitie dan gewoon bij de kleur te noemen die er historisch bij een van de partijen past. Het nationalisme bestond al lang voor de Hitler en ook lang daarna. Dus ik noem het bruin 1 omdat een nationalistische partij betrokken was bij het kabinet. Ik ga niet meedoen aan die calimero reflex iedere keer als we bij die erfenis het beestje bij de naam noemen.

      Lisa stukje gaat trouwens over de complexiteit van het studiepad vandaag de dag. Dat is breder dan de LSB. Laen we de discussie dan ook zo voeren zou ik zeggen.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*