De afgelopen dagen verschenen in mijn Facebook timeline regelmatig status-updates van tevreden (oud-) studenten. Hun studie stond namelijk in de lijst van beste bacheloropleidingen van Nederland. Deze heuse top 250 werd samengesteld door de site universitairebachelors.nl. De site maakt gebruik van de studentoordelen en de rapporten van de Nederlands Vlaamse Accreditatieorganisatie (NVAO), het orgaan dat is ingesteld om de kwaliteit van opleidingen in Nederland en Vlaanderen te waarborgen. Bij de beoordeling van opleidingen wordt gebruik gemaakt van 21 facetten en stelt een panel bij ieder facet of zij vindt dat de opleiding een onvoldoende, voldoende, goed of – in uitzonderlijke situaties – een excellent verdient. Deze beoordelingen zijn op een of andere manier bij elkaar opgeteld, de studentoordelen bijgevoegd en tadaa! we hebben een top 250. Je opleiding in die top is toch echt wel het bewijs dat je goed bent opgeleid.

Als oud-panellid bij een behoorlijk aantal visitaties irriteerde ik me aan het bericht, mede omdat de site niet transparant weergeeft hoe de berekening heeft plaatsgevonden. Zijn de ‘goedjes’ die mijn panels hebben verstrekt nu ineens zevens, of achten, of iets daar tussenin? Ik heb het antwoord niet, de NVAO heeft het niet en – verrassend – de site zelf geeft het ook niet. Via ‘contact’ kunnen namelijk enkel technische vragen worden gesteld.

Natuurlijk, dit stukje is niet los te koppelen van persoonlijke irritatie. Mijn bachelor staat er namelijk niet tussen en dat impliceert een score van minder dan 5.8. Maar ook dat typische parkeerstudies als Internationaal & Europees recht en Psychologie kennelijk beter zijn dan de mijne. Landelijk bekeken staat er maar liefst elf keer een psychologische variant in het rijtje, opleidingen waarover ik natuurlijk niet kan oordelen, maar wat mijn onderbuik toch doet.

Maar hier houdt mijn irritatie niet op. Er zijn talloze andere kanttekeningen aan deze tendentieuze ranking te maken. Zo is het bizar om een opleiding werktuigbouwkunde met een opleiding politicologie te vergelijken. Ook kwaliteit is niet te meten, laat staan dat de oordelen van de diverse panels vergelijkbaar zijn. Dat vervolgens studenten aan de beste opleidingen van Nederland zonder kritische kanttekening deze lijstjes bejubelen alleen omdat het goed uitkomt, is zorgwekkend. Maar ik keek pas echt op toen ik las: ‘De onderwijsinstellingen staan zelf garant voor de kwaliteit van de informatie‘. Een dergelijke een ongefundeerde en ondoorzichtige rangschikking heeft weinig met een academische instelling te maken. Dan kan je bijna net zo goed gewoon je data zelf verzinnen.

Lisa is he-le-maal niet gefrustreerd hoor, dat haar opleiding niet bij de beste 250 van Nederland hoort. En daarom schrijft ze er maar een zurig stukje over.

21 Responses to Top 250: De Beste Bachelors Aller Tijden!

  1. Matthijs says:

    Ik ben allicht wel blij met de lijst, maar hecht er niet veel waarde aan. Ik zie het als een grappige site die me vertelt wat ik wil horen. Niet als een serieuze vergelijking. Ergens tussen De Speld en NRC in.
    Het verbaast me dan wel weer dat je geen contact met ze op kunt nemen. Lukt dat ook niet met een beetje meer moeite?

  2. Arno says:

    Prachtige lijst! Nr 220 dus ik ben heel goed opgeleid.. ofzo.. Nee groot gelijk, dit is appels met peren vergelijken in het kwadraat. En het wordt ook nog gebruikt als keuze-hulpmiddel voor aankomend studenten. Een beetje meer kritiek mag je wel verwachten van hoogopgeleid Nederland.

  3. Jelle says:

    Iemand een direct linkje naar die lijst? Kan t niet makkelijk vinden & iemand heeft hem vast al wel gevonden 🙂

    http://universitairebachelors.nl/de_beste_opleidingen/ daar dus, gekomen door
    1. Bij Google Nieuws te zoeken op top 250 bachelors Nederland (1e hit dit artikel 🙂
    2. Tweede hit aan te klikken die je naar http://universitairemasters.nl/de_beste_opleidingen/ leidt
    3. url aan te passen.

    Wat was de makkelijke manier?

  4. Lars says:

    Het is prima als je zure stukjes wil schrijven, maar dat psychologie en rechten t weer moeten ontgelden vind ik een beetje slap. Het zijn gewoon gevestigde studies met een hoop afstudeerrichtingen waardoor veel studenten uiteindelijk prima op hun plek komen. Dat het onderwijs van deze studies, volgens deze lijst, beter is dan een hippe bachelor van een paar jaar oud vind ik eerlijk gezegd niet vreemd.

  5. Pepijn says:

    Lisa, je opleiding faalt anders behoorlijk wat betreft beheersing van de Nederlandse taal. “Als oud-panellid bij een behoorlijk aantal visitaties irriteerde ik me aan het bericht”… je ergert je aan, of het irriteert je. :p
    Verder helemaal eens met je ergernis hoor, daar niet van 😉

    Ik vrees dat niet iedereen de lijst zo genuanceerd beziet als Matthijs: met name abituriënten (en al helemaal hun ouders) staren zich blind op dergelijke ranglijsten.

  6. Lisa says:

    @Matthijs, met een beetje meer moeite (lees: een mail sturen) lukt dat inderdaad wel heb ik zojuist gemerkt.
    @Lars, ik dik het allemaal een beetje aan zoals je kunt opmaken uit de schrijfstijl, maar dit was inderdaad wel mijn grootste verbazing. Mede omdat ik in Nijmegen veel (oud-)studenten psychologie en rechten ken.
    @Pepijn, dat woordgebruik komt niet doordat mijn opleiding vreselijk aan het falen is, maar omdat ik uit de Achterhoek kom 😉

    • Lars says:

      @Lisa, veel is in dit geval nog steeds een kleine steekproef en daarbij zijn de meningen van mensen nogal afhankelijk van bijvoorbeeld de verwachting van de opleiding. Bij psychologie is vaak het probleem dat men denkt opgeleid te worden tot een of andere nieuwe Freud en dan komen ze erachter dat het grootste gedeelte van de opleiding de nadruk legt op onderzoeksmethodologie. Je bent in je stuk kritisch op lijstjes, wat ik alleen maar kan toejuichen, maar vervolgens baseer je jouw oordeel over rechten en psychologie op verhalen van oud studenten. Doe mij dan maar dat lijstje ;).

  7. Lisa says:

    @Lars, gelukkig ben ik niet in het leven geroepen om studenten voor te lichten. Wel verkondig ik graag mijn mening.

  8. Janos says:

    @Lars: no offense, maar wil je dan ontkennen dat rechten en psychologie parkeerstudies zijn? Niets ten nadelen van die studies of de vele studenten die via die studies prima op hun plek komen, maar dit is toch algemeen bekend? En neen, dat heb ik niet onderzocht, maar ja dit heb ik uit gesprekken met studenten en docenten van verschillende opleidingen. Ik weet niet hoe betrouwbaar dat is, maar wel dat het betrouwbaarder is dan bovengenoemd lijstje… dat is namelijk NIET betrouwbaar, daar heeft Lisa volkomen gelijk in.

  9. Lars says:

    @Lisa, dat is fijn, maar op het moment dat je dingen gaat roepen, mag ik best verlangen dat je dit fatsoenlijk onderbouwt.
    @Janos, dat hangt er helemaal vanaf wanneer jij iets betrouwbaar vindt. Naar aanleiding van slechts een aantal gesprekken met docenten en studenten zou ik niet te snel mijn conclusies trekken. Wat betreft de parkeerstudies.. wanneer noem je iets een parkeerstudie? Is dat op het moment dat bijvoorbeeld 50 procent van de ingeschrevenen eigenlijk een andere studie willen doen, of geldt dat al bij 10 procent? Als je een duidelijke definitie hebt, hoor ik deze graag.

  10. Janos says:

    Nee hoor, heb ik helemaal geen duidelijke definitie van. Ik heb wel een beeld, namelijk dat er bepaalde studies zijn die buitenproportioneel veel mensen aantrekken die nog niet weten wat ze willen, en rechten en psychologie horen daar bij. En dat beeld dat heb ik op basis van 8 jaar studeren en vier jaar werken in het hoger onderwijs, dus dat ik die conclusie ‘te snel’ zou trekken, mhoa, daar ga ik niet in mee. Ik ben nooit iets tegengekomen dat dit beeld heeft weggenomen en, als ik heel eerlijk ben, ik heb ook nog nooit iemand het horen bestrijden, ook niet vanuit die studies. Vandaar mijn milde verbazing om je reactie.

    Als we de taalpurist gaan uthangen, wil best nog meegaan dat ‘parkeerstudie’ niet helemaal het goede woord is (eerder van toepassing op mensen die medicijnen willen doen, uitgeloot worden en dan een jaar parkeren bij biomedisch oid), en dan kun je het vervangen voor twijfelstudie oid. Maar volgens mij is het wel duidelijk wat er bedoeld wordt.

  11. Thijs says:

    @Lars: meer nog dan een parkeerstudie is een opleiding psychologie of rechten een massastudie. In het hbo heb je die ook: commerciële economie, ‘iets met communicatie’.

    Nu is er op zich niets mis met een massaopleiding, mits deze op zo’n manier ingericht dat het geen ordinaire diplomafabriek is (Helaas zijn daar in het recente verleden tal van voorbeelden van te vinden). Er zijn tal van studiekiezers die zich vol ambitie op zo’n opleiding storten, maar er zijn er ook genoeg die geen idee hebben wat ze hierna moeten gaan doen en hun vrienden volgen. Of een studie kiezen waarmee ze veel kanten op kunnen en rijk mee willen worden. Een goede brede opleiding kan daar inderdaad een goede basis voor zijn. Opleidingen als rechten en psychologie zijn in potentie ook best interessant voor een student die een jaar in de wacht staat: voor iemand die arts wil worden is het niet onhandig om op één of beide vlakken enige kennis te hebben.

    Dat is echter theorie: deze mensen – volgers en geparkeerden – staan vaak veel te weinig stil bij de vraag of ze een of ze een opleiding en allicht daarna een loopbaan überhaupt interessant vinden. Natuurlijk zitten er studenten in deze groepen die gaandeweg het licht zien en enthousiaste rechtenstudenten worden, maar veruit de meesten zijn matig geïnteresseerd in de materie waarover ze zich moeten buigen. Idealiter worden veel van deze studenten na het eerste jaar uitgezwaaid, maar in de praktijk blijven veel studenten plakken: want wat moeten ze anders?
    Voor geïnteresseerde studenten is deze groep een probleem: ze slokken tijd op van docenten, houden de colleges op met geklier, dommigheid of onverschillige discussies. In een betrouwbare meting drukt dit gegeven de beoordeling van een opleiding. Dat is toch niet gek?

    Dat in dit betoog de voor de hand liggende opleidingen worden gebruikt, is te verklaren aan de hand van het feit dat deze groep ongeïnspireerden bij veel andere studie stukken kleiner is of zelfs na het eerste jaar niet meer bestaat: een student die niet weet wat hij wil en daarom lerarenopleiding Duits volgt, valt op in negatieve zin als hij geen actieve bijdrage levert aan colleges: goede kans dat zijn negen jaargenoten wel bewust zijn begonnen aan hun opleiding. Bovendien rijdt de trein bij dat soort opleidingen ook een stuk sneller: een hogeschool of universiteit zal een opleidingsmanager vragen rekening te houden met 200 studenten die er een beetje bijhangen, maar het maakt niemand iets uit of de opleiding voor leraar Duits één student minder telt.

    Natuurlijk kent een opleiding van bescheiden omvang weer andere problemen. Tal van kleine studies verkeren jaar in, jaar uit in doodsnood. Maar een goed docententeam en enthousiaste studenten kunnen elkaars vliegwiel zijn: die groepen zijn vaak tot op het bot gemotiveerd.

  12. Matthijs says:

    @Lisa: “met een beetje meer moeite (lees: een mail sturen) lukt dat inderdaad wel heb ik zojuist gemerkt.” Je hebt me benieuwd gemaakt. Wat antwoorden ze?
    @Jelle: op facebook is de link bij o.a. een aantal Nijmeegse politicologen langsgekomen.

  13. Lars Hermans says:

    @Janos, het is niet mijn bedoeling de taalpurist uit te hangen. Ik vind het alleen fijn communiceren als de begrippen helder zijn :).
    @Thijs, Ik ben het met je eens dat er op deze opleidingen mensen rondhangen die niet weten wat ze nu precies willen.
    Het punt waar ik over viel in het stuk van Lisa, is dat er zomaar vanuit wordt gegaan dat een kleinschalige bachelor waarschijnlijk beter in elkaar zit dan een opleiding als psychologie/rechten. Dit ging mij een stap te ver met de ‘argumenten’ die hiervoor werden aangehaald.

  14. Lisa says:

    @Matthijs, ik kreeg een bedankje voor het stuk en alle kritische opmerkingen. Vond deze reactie bijzonder sportief.
    @Lars, ik heb mijn forse kritiek onderbouwd door niet alleen uit te gaan van mijn eigen ervaringen als panellid, maar ook contact op te nemen met de NVAO. Die is bijzonder verbaasd over de werkwijze van deze site. Als de organisatie op wiens rapporten de lijst gebaseerd is niet achter de werkwijze staat, dan lijkt me dit toch een gedegen onderbouwing?

    Zoals ik al eerder heb gezegd is dit bovendien een weblog waarin wij allemaal stukjes schrijven en daarin nogal duidelijk onze mening zetten. We zijn geen site die bedoeld is om massa’s studenten voor te lichten.

  15. Janos says:

    “We zijn geen site die bedoeld is om massa’s studenten voor te lichten.” Maar mocht iemand massa’s studenten kennen, stuur ze vooral door hoor, ze zijn desalniettemin welkom!

  16. jasper vs says:

    Ik heb zelf een tweede master gevolgd bij de opleiding die op 2 staat. En het enige wat je echt merkte is dat de docenten bij economie gemiddeld een 7 scoorde en dat ging daar inderdaad meer naaar de 8. Echter er was dan weer minder samenhang in het curriculum. Verder was men bij Politicologie behoorlijk streng wat vooral grote uitloop na de master periode tot gevolg had. En dan had je als student ook nog minder ruimte om je opleiding vorm te geven.

    p.s. Ik heb een paar keer gehad dat mijn reactie niet werd opgeslagen. Waardoor ik dubbel moet type.

    • Dag Jasper. Voor wat betreft je p.s.: wat onhandig. Ik zie dat de spambot van onze site je twee reacties onterecht als spam heeft gemarkeerd. Over het algemeen zullen we dat bij het nalopen daarvan opmerken en deze reacties alsnog plaatsen. Dat zou ook nu kunnen maar dat is waarschijnlijk nogal dubbelop. Excuses voor het ongemak.

  17. Kess says:

    Tsja, ergens halverwege de lijst staat de studie science aan de radboud universiteit nijmegen, en naar mijn weten heeft deze studie momenteel niet eens een volledig definitief bachelorprogramma. Deze lijst is zo goed, dat ze nu al weten dat de curriculum commissie van science een prachtig bachelorvakkenpakket gaat samenstellen.

  18. AfroTure says:

    @ Jelle´s link:
    Grappig, de Nijmeegse theologen hebben waarschijnlijk met zijn vijven afgesproken om hun opleiding allemaal een 10 te geven. 🙂
    Verder dacht ik dat Nijmegen al een paar jaar op rij de beste Scheikunde opleiding van het land had, maar dat zie ik niet bepaald terug in deze lijst…

    (ik weet niet hoeveel studenten Theologie er in Nijmegen zijn, maar ik kan me voorstellen dat het er genoeg zijn om bovenstaande voor elkaar te krijgen)

  19. Lisa says:

    Overigens linkt universitairebachelors.nl nu naar dit artikel met de mededeling dat rankings met een korreltje zout genomen moeten worden. Daar verdienen ze wat mij betreft een pluim mee.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*