Onlangs laaide naar aanleiding van de hardhandige arrestatie van twee demonstranten de discussie weer op over de vraag of Zwarte Piet niet net als de slavernij afgeschaft dient te worden. Het argument is dat Zwarte Piet een aanstootgevend artefact is van 19e eeuws racisme en wellicht ook nu nog een slechte invloed heeft op tere kinderzieltjes. Maar zijn deze argumenten overtuigend genoeg voor het radicaal wijzigen van een traditioneel volksfeest? En hoe sterk is het verband tussen de sprookjeswerkelijkheid van de Sinterklaasmythe, en de gure echte wereld?

Want bevordert Zwarte Piet inderdaad racisme? Helper van de Sint zijn was in mijn beleving geen knechting, maar een privilege. Onbeschrijflijk was mijn vreugde als ik weer een brief had ontvangen dat ik op pakjesavond hulp-Piet mocht zijn! Het idee dat Zwarte Piet minderwaardig zou zijn vanwege zijn kleur of positie is nooit in me opgekomen. Sint en Piet waren voor mij een evenwaardig duo. Immers, waar zou de Sint zijn zonder zijn Pieten? Kinderen bedenken niet uit zichzelf dat huidskleur een stigma is, of dat Zwarte Piet eigenlijk een slaaf is. Die verbanden zijn voorbehouden aan volwassenen. Zwarte Piet werkt racisme dus pas in de hand nadat volwassenen het idee van rasongelijkheid bij een kind geïntroduceerd hebben.

Dat het idee Zwarte Piet mensen tegen de borst stuit valt dan weer niet te betwijfelen, en ik neem zonder meer aan dat zij met meer zijn dan de twee demonstranten. Anderzijds zijn er duizenden, zo niet miljoenen mensen, en dan met name kinderen, die enorm plezier beleven aan Zwarte Piet. Om dan maar gelijk over te gaan tot afschaffing lijkt me drastisch. Laat staan dat we een politiek correct gedrocht zoals Pieten in alle kleuren van de regenboog zouden moeten introduceren. Afschaffing lijkt mij pas nodig als een afdoende grote groep mensen zich bijzonder gekrenkt voelt door instandhouding van Zwarte Piet. Wellicht is dit nou wel een vraag waar je met een referendum een fatsoenlijke peiling over zou kunnen houden.

Maar mijn voornaamste argument om Zwarte Piet te behouden, is dat hij een sprookjesfiguur is met zijn eigen logica, zijn eigen werkelijkheid. Net zoals kabouters, prinsessen en tovenaars. Zwarte Piet is niet de knecht van de Sint omdat hij zwart is, maar omdat hij Zwarte Piet is. Hij is inmiddels een concept op zichzelf, net zoals de Sint en zijn schimmel Americo. Verwachten dat kinderen dankzij Zwarte Piet gaan denken dat al onze donkere landgenoten slaven zijn, is hetzelfde als verwachten dat ze denken dat elke bebaarde oude man pakjes uitdeelt en elk paard op de daken kan lopen.  Sinterklaas en Zwarte Piet, Pakjesboot en Paard van Sinterklaas, allemaal bestaan ze alleen in de sprookjeswereld van het Sinterklaasfeest. Dat we onze kinderen massaal voorliegen dat dit sprookje waar is, doet daar weinig aan af. (Iemand zich al afgevraagd wat de invloed van de Sinterklaasleugen op onze kinderen is?)

De ophef over Zwarte Piet zegt uiteindelijk meer over onszelf, de volwassenen, dan over het kinderfeest. Een samenleving die volledig met haar racistische slavernijverleden in het reine was, zou het Sinterklaasfeest beschouwen als een inmiddels onschuldige traditie, ontdaan van associaties en artefacten uit een andere tijd. Het is juist een samenleving die nog met de donkere perioden uit haar eigen verleden worstelt, waarin tradities inzet worden van een beladen discussie over deze donkere en beschamende periodes. Alleen de samenleving die zelf nog racistisch is, vindt racisme in haar tradities. Het herkennen van dat racisme en voeren van die discussie is dan ook zeker nodig. Maar afschaffen van Piet is niet hetzelfde als het bestrijden van het racisme dat van hem een minderwaardige slaaf maakt. Piet is slechts symbool voor een maatschappelijk probleem, hij is het zelf niet.

Tagged with:
 

133 Responses to Zwarte Piet of zwarte bladzijde?

  1. Bas van den Broek says:

    Sinterklaas en zwarte piet vormen een onafscheidelijk duo. De verstrooide oude man, kan niet zonder de assistentie van zwarte piet. Ik ben zelf van mening dat dit partnerschap eerder symbool staat voor de verbondenheid van etnische groepen, dan van van racisme.

    Ik heb zelf een aantal jaren mogen meemaken hoe sinterklaas en zware piet door de bevolking op Curaçao worden beleefd. Naar zijn komst met de pieten wordt elk jaar uitgekeken door de kinderen. Om de discussie die al een paar jaar geleden in Nederland speelde dat de pieten niet meer geschminkt zouden moeten worden, werd daar hard gelachen. ‘Die Nederlanders toch, waarom zouden ze zo’n leuke traditie zo kapot willen maken’, heb ik vaak gehoord.
    Overigens spreekt de sint daar Papiamento en er wordt geschminkt. De pieten worden daar niet bruin geschminkt, maar goed zwart. Zo hoort het immers ook. En ook de sint, die wordt wit geschminkt….

    • Roelof Jan Minneboo says:

      Op Curaçao is Zwarte Piet dus geen probleem.Dat argument hoor je vaker: er zijn ook zwarte mensen die er geen probleem mee hebben. Interessant. Er waren behoorlijk wat Nederlanders die geen problemen hadden met de Duitse bezetting. Elke gemeente had immers een Nederlandse burgemeester en menig Nederlandse politieagent vergezelde de bezetters bij razzia’s. Anne Frank is door een Nederlander verraden! Stel je voor dat de Canadezen hadden gezegd: er zijn ook Nederlanders die de Duitse bezetting prima vinden, we blijven lekker thuis. Alvast vooruit-verdedigend: ik vergelijk Zwarte Piet niet met de Duitse bezetting. Het gaat om de unanimiteit die kennelijk wordt verwacht van het zwarte volksdeel. Ik kan de impuls om het hier over Joodse N.S.B.-leden te hebben overigens slechts met enige moeite beheersen!

      • Frank says:

        Wat natuurlijk geen argument is,aangezien niemand je dwingt mee te doen aan Sinterklaas. Dit in tegenstelling tot de Duitse bezetting.

        Om even een voorbeeld een geheel andere kant uit te geven:
        Ik ben niet christelijk. Er is veel aan het christelijk geloof wat ik bijzonder verwerpelijk vind,en ik zou welhaast durven zeggen dat ik denk dat de maatschappij beter af zou zijn zonder christendom. Maar ik ga vervolgens niet eisen dat kerst wordt verboden. Ik kan immers zelf besluiten er geen aandacht aan te besteden, en dat doe ik over het algemeen ook.

        • Roelof Jan Minneboo says:

          Ik word in Nederland rond Sinterklaas elke dag met Zwarte Piet geconfronteerd of ik eraan mee doe of niet: op straat, in de winkels, in de media… Ik kan er niet voor kiezen er niet mee te worden geconfronteerd tenzij ik naar het buitenland verkas. Op die fiets bekeken is de intocht van Sinterklaas – uiteraard in hyperbolische zin – wel degelijk te vergelijken met een invasie.

          Is er in het Kerstfeest iets dat jou beledigt? Wordt jouw geschiedenis gebagatelliseerd? Nee toch? Ik – en velen met mij – zou simpelweg graag zien dat Zwarte Piet verandert in iemand die zwart is van roet: zonder kroeshaar, blackface, rode lippen etc. Is dat nou zo ingewikkeld?

  2. Adir Ayubi says:

    Zwartepiet hoeft niet afgeschaft te worden… maar je maakt in je tekst een fout die overal gemaakt wordt. Je kijkt naar jezelf en denkt, ik heb zwartepiet nooit racistisch gevonden dus het zal het niet zijn. Maar feit is dat rond deze tijd… ook kinderen… zwarte mensen pesten met zwartepiet grapjes en de mensen die zwartepiet spelen een gedrag aannemen dat stereotypisch is voor de zwarte rap cultuur en daarbij zich gedragen alsof ze ongelooflijk dom zijn. Dat alles is racistisch. En in Nederland (een behoorlijk racistisch land) zijn we ontzettend goed in het ontkennen ervan.

    Zwartepiet is even stotend als het dragen van een Jodenster… het probleem is dat men dat niet inziet en dat daarom discussie nodig is. Wat mij betreft moeten ook kinderen daarbij betrokken worden.

    En de achtergrond van zwartepiet laat ik nu even onbesproken…

    Overigens niet dat je tekst dat allemaal ontkende… enkel de toevoeging dat ook kinderen racistisch gedrag kunnen vertonen (dat het niet als amoreel bestempeld kan worden omdat kinderen niet beter weten doet daar niet van af).

  3. Tristan Cranendonk says:

    Ik weet nog, dat vroeger, in mijn tijd (opa vertelt uit de oude draaidoos), deze zelfde discussie gevoerd werd. De conclusie was toen, nadat ze honderden kinderen geïnterviewd hadden, dat kinderen zwarte Piet niet als een “neger” zien, maar als een blanke man die smerig is geworden van al het roet in de schoorsteen. Het zijn dus de volwassenen die er een racistische draai aan geven.

  4. Adir Ayubi says:

    Volgens mij moet ik het duidelijker stellen… wat de kinderen vinden en hoe de kinderen zwarte piet ervaren zal me aan mijn reet roesten.

    Het gaat om hoe de zwarte bevolking zich hierdoor voelt (en zelfs dat niet helemaal, want de echte “slaaf” is hij die het geaccepteerd heeft.

    Dat zwarte piet niet racistisch zou zijn omdat de kinderen dat niet zo zien is net zo logisch als dat iemand die iets wegneemt, zonder toestemming, geen dief is omdat hij z’n daad niet als diefstal ziet.

    Dat zwarte piet (qua uiterlijkheden) gebaseerd is op de West-Indische huisslaaf staat vast, dat zwarte piet racistisch is (op grond van hoe de figuranten/acteurs zich gedragen, stereotypes etc) staat ook vast. Dat is allemaal niet zo erg… tenminste als men dit beseft.

    In plaats hiervan wil men kinderen vertellen dat het door roet komt dat die vent zwart is. Waarom Sinterklaas geen enkele blanke knecht heeft wordt de kinderen ook niet verteld.

    Nee, wat mij betreft is het hetzelfde als een festiviteit waarbij we Semitisch uitziende mensen, feestelijk gekleed in een zwart-wit streepjes pak met een ster erop, zogenaamd in een kampement aan het werk zetten terwijl ze leuke cadeautjes maken voor de Arische bevolking. Het is dan natuurlijk ook leuk als ze daarbij doen net alsof ze bijna van de honger sterven.

    Dat zou natuurlijk absurd zijn… dat beseft ieder idioot. Maar als het om slavernij gaat, om apartheid, om racisme… dan is het opeens roet. Nee, vooral de kinderen niet bewust maken dat o.a. Nederland zich schuldig heeft gemaakt aan een van de meest gruwelijke misdaden tegen de menselijkheid. Dat Nederland levens van velen tot in huidige generaties daardoor negatief beïnvloed heeft.

    Het is onwetend en het is hypocriet en iedereen die iets van probeert te zeggen wordt de mond gesnoerd met idiote argumenten als: het is een kinderfeestje, het is leuk… het is traditie. En een viertal mensen die een shirtje op doen met “zwarte piet is racisme” worden hardhandig aangepakt.

    En om dit onsamenhangend stuk af te sluiten voeg ik toe… ik heb bij meerdere intochten zwarte piet gespeeld… en ja het is leuk… en het is traditie en het hoeft echt niet afgeschaft te worden… maar lieg niet tegen kinderen, daar is absoluut niets nobels aan.

    • Krast says:

      “Dat zwarte piet (qua uiterlijkheden) gebaseerd is op de West-Indische huisslaaf staat vast dat zwarte piet racistisch is (op grond van hoe de figuranten/acteurs zich gedragen, stereotypes etc) staat ook vast.”

      Absoluut niet. Vroeger gedroegen de acteurs zich nog als negerkarikaturen, maar nu al lang niet meer. In mijn jeugd hoorde ik af en toe eens een Surinaams accent bij een Piet, maar nooit bij de officiële televisiepieten. Dat zijn gewoon mensen met allerlei verschillende karakters, geen stereotypen.

      Wat wel vaststaat, is dat het huidige uiterlijk van Piet een racistische oorsprong heeft. Maar dat heeft niets met slavernij te maken, enkel met het feit dat veel mensen het aan het begin van de vorige eeuw leuk vonden om zwarten na te doen. Dat Piet een gebaseerd zou zijn op een slaaf, is een broodje aap.

  5. Arno says:

    Hoezo gaat het niet om wat wij vinden? Hoezo zou de ‘zwarte bevolking’ (wel heel erg geval van jij-zij-denken) mogen bepalen wat er met onze traditionele zwarte piet moet gebeuren? De slavernij is lang geleden, is tijdens een betrekkelijk korte periode gebeurd en daar hebben we al vaak zat sorry voor gezegd.

    Iedereen voelt zich maar beledigd, al is het maar vanwege de volstrekt neutrale term ‘neger’, die we dan vanwege die paar mensen maar moeten gaan afschaffen. Ik voel me ook wel eens beledigd, maar dan ga ik nog niet eisen dan een hele traditie wordt weggesmeten. Een waaraan 95% van de bevolking mee is opgegroeid en blij mee is.

    Verder is zwarte piet zwart van de roet in de schoorsteen, dat weet ieder klein kind. Volwassenen zoeken er dan weer meer achter, maar dat is nergens voor nodig. We kunnen niet blijven offeren aan de godin van de Politieke Correctheid, dit lijkt me echt te ver gaan.

    Dit is Nederland, waar Nederlandse normen, dus inclusief Sinterklaas, de norm zijn. Daar hoort een zwarte piet bij, en als je daar niet tegen kan, dan vette pech.

    PS: volstrekt onbewijsbaar maar wie weet leren kinderen doordat ze erachter komen dat Sinterklaas niet bestaat, wel dat niet alles wat ze verteld wordt waar is, en dat we daardoor zo’n verstandige bevolking hebben met gemiddeld weinig mensen die in almachtige, oude, bebaarde mannen geloven?

  6. Adir Ayubi says:

    Het spijt me, maar de slavernij is niet lang geleden. De slavernij is er nog steeds. Beetje verdiepen in de sociologie van de zuidelijke staten van de VS en van de Cariben zal je daar wellicht meer inzicht in geven.

    Zwarte Piet is niet zwart door roet, daar krijg je geen krulhaar van en dikke rode lippen. En waarom zwarte piet gekleed is als huisslaaf is ook raar dan.

    En ja, het gaat om de zwarten, want die (ook kinderen) worden rond deze tijd gepest en gediscrimineerd (ook door kinderen).

    Elk idioot uit een beschaafd land raakt in shock door het gebruik van termen zoals neger of door een zwart geschminkt huisslaaf als clown… maar in Nederland is het normaalste zaak van de wereld.

    Achterlijk is het. Ongevoelig, nodeloos kwetsend en getuigt van weinig historisch besef.

  7. Adir Ayubi says:

    Oh en met betrekking tot slavernij is lang geleden…

    Ik liep over straat op Curaçao… ik kwam een bejaarde man tegen, toen hij me zag ging hij onmiddellijk van de kant. Zijn gezicht staarde naar de grond. Hij deed dat omdat in zijn ogen ik blank ben en hij zwart en hij zijn “ras” als minderwaardig beschouwt.

    Slavernij is vroeger, slavernij is nu en slavernij is de toekomst. En wat mij betreft is het trachten deze misdaad tegen de menselijkheid te vergeten of te relativeren eveneens misdadig.

  8. Arno says:

    “Nog vier jaar later, in 1863, schafte Nederland de lucratieve slavernij in de West-Indische koloniën (Suriname en de Nederlandse Antillen) af. Nederland was een van de laatste Europese landen die de slavernij afschaften (op Portugal en Spanje na).”
    Bron: http://nl.wikipedia.org/wiki/Slavernij#Nederland_en_slavernij

    In 1863, toch een tijdje terug, niet? En dan was Nederland nog laat met de afschaffing. Tja, als je elke scheve of denigrerende blik of afwijzing bij een sollicitatie gaat zien als slavernij, dan zit je er toch flink naast. Dat de welvaart niet gelijk verdeeld is tussen de rassen is ook geen slavernij, hooguit discriminatie, in sommige gevallen. Vaak heeft het te maken met opleidingsniveau, taalvaardigheid en evt. arbeidsethos.

    • Maikel says:

      1863 is inderdaad een tijd geleden. Toch heb ik vandaag een Europese voor en achternaam die eigenlijk niet past bij mijn werkelijke afkomst, heb ik uiterlijke kenmerken die niet passen bij mijn afkomst. M.a.w. de gevolgen merk ik VANDAAG.
      Daarnaast is uit onderzoek gebleken dat werkgevers mensen die niet de juiste opleiding hebben, en hun hun sollicitatiebrief al blijk geven van een slechte-matige taalvaardigheid niet uitnodigt. Vreemd dat er dan toch een onevenredig aantal gekleurde mensen de baan niet krijgt vind je niet? Je redenering is achterhaald. Deze argumenten (opleiding/taalvaardigheid) hadden Nederlandse mensen in het verleden maar zijn volkomen achterhaald.

    • Krast says:

      Dat we zelf vanaf 1863 niet meer actief bezig zijn met slavendrijven, betekent niet dat we geen gebruik bleven maken van werk dat door slaven verricht is. Dat doen we tot op de dag van vandaag: vooral in de cacao- en koffie-industrie wordt heel veel dwangarbeid verricht door mensen die daarvoor niet betaald krijgen.

      Er zijn op dit moment meer slaven op de wereld, dan op welk punt dan ook in de geschiedenis. Slavernij is geen zwarte bladzijde in onze geschiedenis, maar in ons heden.

      Goed, dat heeft niet zoveel met Zwarte Piet te maken, maar het stoort me altijd als mensen beweren dat er geen slaven meer bestaan.

  9. Ben het helemaal eens met het stuk van Frank! Ik zie ook niet zo goed in hoe kinderen tegenwoordig überhaupt nog de link zouden moeten leggen naar slavernij. Het hele sinterklaas verhaal, zoals ze dat tegenwoordig ingeprent wordt door het Sinterklaasjournaal e.d., is helemaal ontdaan van die associaties (en sloeg juist helemaal door met die regenboogpieten in mijn ogen). De iets oudere kinderen (die misschien iets zouden begrijpen van het veronderstelde ‘rasverschil’) zijn overigens eerder bang voor de Sint dan voor Zwarte Piet, heb ik het idee.

    Adir gaf nog het volgende aan:

    Dat zwarte piet niet racistisch zou zijn omdat de kinderen dat niet zo zien is net zo logisch als dat iemand die iets wegneemt, zonder toestemming, geen dief is omdat hij z’n daad niet als diefstal ziet.

    Dat is helemaal niet zo logisch in mijn ogen: dat zou pas opgaan als kinderen vanwege het ‘ondergeschikte’ karakter van Zwarte Piet, vervolgens negers neerbuigend zouden gaan behandelen. Dat is nu juist wat betwist wordt.

  10. Lees trouwens net nog even het wikipedia-lemma over Zwarte Piet, maar ik wist niet dat er zó veel mogelijke oorsprongen voor deze figuur waren …

  11. Adir Ayubi says:

    Pepijn van Erp:
    …hoe kinderen tegenwoordig überhaupt nog de link zouden moeten leggen naar slavernij.

    En dat is dus precies wat mis is met het hele gedoe.

    Bijzonder is overigens dat zelfs toen Nederland door de protestanten is opgenomen het hun niet is gelukt de katholieke elementen weg te nemen van Sinterklaas (zoals het in andere landen wel gelukt is, bv Santa Clause met zijn elfjes). Zie dus niet in waarom mensen zo bang zijn om zwarte piet te zien voor wat het is, weg gaat hij toch niet.

  12. Adir Ayubi says:

    Met risico dat ik afwijk van onderwerp:

    Onderzoek wijst uit:
    – Dat het mogelijk is dat kinderen al vanaf 6 maanden oud onderscheid kunnen maken tussen blanken, zwarten etc (Dr. Katz).
    – Vanaf drie jaar oud ontwikkelen kinderen een wij-zij mentaliteit. Niet alleen kunnen ze dan onderscheid maken, ze krijgen vooroordelen over hun eigen groep en andere groepen (Howard Fishbein – University of Cincinnati).
    – Uit onderzoek blijkt dat kinderen hun vooroordelen niet per se overnemen van hun ouders maar die zelf ontwikkelen.
    – Uit onderzoek blijkt ook dat wanneer ouders onderwerpen mbt racisme ontwijken (hey door bijvoorbeeld niet te accepteren dat zwarte piet racistisch is en met slavernij te maken heeft… maar door te stellen dat hij door roet zwart is geworden) kinderen zich ongemakkelijk gaan voelen bij mensen met een andere “ras” en ontwikkelen daarbij negatieve gevoelens.

    Kinderen weten wat racisme is en het doet wat met ze. En in een land als Nederland die lijdt aan chronische vreemdelingenhaat, is het onverantwoordelijk en amoreel van ouders om hun kinderen niet uit te leggen wat zwarte piet wel is.

    Met zwarte piet heb ik geen probleem. Het is het goedpraten ervan dat amoreel is. Wie denkt kinderen ermee te beschermen doet hun meer kwaad dan goed.

  13. Frank says:

    Zo, wat een reacties opeens. Adir, ik ben blij dat je de moeite hebt genomen je bericht hierheen te verplaatsen. Dat heeft toch een mooie discussie opgeleverd.

    Ik zal proberen e.e.a. van wat er gezegd is aan te stippen, maar kan niet beloven overal op te reageren. De vraag in hoeverre één groep over de traditie van een andere zou mogen beslissen laat ik bijvoorbeeld in het midden, evenals de wortels van Piet. Dat eerste voert te ver buiten de discussie, en om het tweede tot op de bodem uit te zoeken heb ik geen tijd.

    Maar om op mijn oorspronkelijke stuk terug te komen.
    Adir, jij beticht mij van een logische denkfout. Je stelt dat ik meen dat Zwarte Piet niet racistisch is, omdat ik hem zelf niet racistisch vond. Maar dat was niet mijn argument. Mijn argument was dat ik niet denk dat Zwarte Piet racisme in kinderen aanwakkert, omdat, als dat zo zou zijn, ik zou verwachten dat in mijn jeugd kinderen racistisch op Zwarte Piet gereageerd zouden hebben. Dit gebrek aan bevestigende observatie gebruik ik als falsificatie van de claim dat Zwarte Piet dus wel op grote schaal kinderen vooroordelen bezorgd.

    Ook denk ik niet dat kinderen uit zichzelf racistisch kunnen worden. Natuurlijk, ze kunnen vooroordelen ontwikkelen tegenover mensen met een andere huidskleur. Maar dat doen ze ook met mensen met brillen, een bovengemiddeld IQ, meisjes, kinderen met de verkeerde kleren etc. Racisme is daarintegen een vrij abstract idee. Je hebt er het concept ‘ras’ voor nodig, en daaraan gekoppeld de gedachte dat rassen fundamenteel hierarchisch zijn. Ik verwacht niet dat kinderen van 6 tot dergelijke complexe abstracties in staat zijn. Tenzij ze dus door volwassenen gecultiveerd worden. Maar in dat laatste geval is Zwarte Piet zelf allang het probleem niet meer.

    Verder ontken ik, zoals je zelf al aangeeft, niet dat Zwarte Piet als racistisch kan worden ervaren, dat hij wellicht die achtergrond heeft en dat mensen zich nog steeds op een bepaalde stereotype manier gedragen. Maar ik denk niet dat dat racisme noodzakelijkerwijs inherent is aan het fenomeen ‘Zwarte Piet’. Net zoals een op daken lopend paard, kabouters en tovenaars is Zwarte Piet een soort sprookjesfiguur. Hij is een categorie op zich, en niet per definitie een afspiegeling van het ‘zwarte ras’. Mijn punt is nu juist dat het racisme wat wij in Zwarte Piet ontwaren niets met Zwarte Piet te maken heeft, maar alles met onszelf. Zwarte Piet wordt racistisch omdat sommige vertolkers het nog steeds nodig vinden om stereotyp gedrag te vertonen, of omdat sommige mensen inderdaad nog steeds denken dat zwarte mensen minderwaardig zijn.Vandaar ook mijn opmerking in de laatste alinea dat voor een maatschappij die volledig racisme-vrij zou zijn, Zwarte Piet geen probleem zou vormen. Want in zo’n maatschappij is het idee van kleurverschil volledig irrelevant geworden, en wordt daarmee enig verband tussen Zwarte Piet en gekleurde mensen verbroken. En zodoende concludeer ik dat het niet zinvol is om Zwarte Piet aan te pakken, maar dat we ons juist moeten richten op het racisme dat nog vrij in onze samenleving rondwaart.

  14. Adir Ayubi says:

    Op je (Frank) reactie kan ik kort zijn: Alles wat je schrijft na “mijn punt is” in je laatste alinea, ben ik het volledig mee eens.

  15. @Adir Op zich vind ik die vier ‘stappen’ van onderscheid kunnen maken tussen blank en zwart naar vermijden van onderwerpen mbt racisme wel interessant, maar ik ben er niet zo van overtuigd dat het zo’n logische opeenvolging is als jij lijkt te suggereren. Ja, kinderen kunnen al snel onderscheid maken tussen blank en zwart en ook vooroordelen ontwikkelen, maar betekent dat dan automatisch dat ze ook vooroordelen op basis van verschillen in huidskleur ontwikkelen? of is daar nog wat extra’s voor nodig (slecht voorbeeld in omgeving of ouders!?). En in hoeverre speelt daar dan het veronderstelde effect van Zwarte Piet in mee?

    Ik ben wel benieuwd naar dat onderzoek van het vierde gedachtestreepje, heb je een bron? De vraag is natuurlijk of het van toepassing is op de kwestie Zwarte Piet, natuurlijk wel als je van te voren ervan uitgaat dat het een racistisch onderwerp is.

  16. Adir Ayubi says:

    @Pepijn

    Je vraagt: maar betekent dat dan automatisch dat ze ook vooroordelen op basis van verschillen in huidskleur ontwikkelen?

    De vooroordelen vormen onderdeel van een mechanisme om de eigen “stam” te beschermen. Of de kinderen mensen van een bepaalde huidskleur als behorend tot een ander “stam” zullen beschouwen zal waarschijnlijk te maken hebben met sociale positie die deze mensen innemen binnen een maatschapij. Maar ik speculeer hier.

    Verder zeg je: De vraag is natuurlijk of het van toepassing is op de kwestie Zwarte Piet.

    De lijn naar zwarte piet die trek ik en niet de verschillende onderzoeken of onderzoekers die ik heb aangehaald. Het zijn Noord-Amerikaanse onderzoekers en die zijn niet zo geïnteresseerd in zwarte piet denk ik zo.

    In ieder geval de bronnen zijn o.a.:

    Deze twee links
    http://findarticles.com/p/articles/mi_qa3717/is_199607/ai_n8749493/

    http://www.mo.be/artikel/wat-racisme-met-een-kind-doet

    en uit de APA monitor

    Burnette, E. Talking openly about race thwarts racism in children. APA Monitor 1997

    Sleek, S. People’s racist attitudes can be unlearned. APA Monitor 1997

    • Ha Adir,

      Bedankt voor de links. Ik ben er nog niet zo van onder de indruk. De conclusie kan misschien best kloppen, maar het is wel erg dun bewijsmateriaal. Die eerste studie hangt nogal af van ‘bewezen’ zaken uit eerder studies van dezelfde auteurs en het is allemaal gebaseerd op vrij lage aantallen. Ook is er een beetje kunstmatige kwantificatie toegepast (goed, je moet iets als je naar significantie toe wil …).
      Belangrijkste bezwaar om dit zomaar toe te passen op de Zwarte Piet kwestie, is dat het alleen ‘werkt’ als je van te voren Zwarte Piet als iets racistisch wilt zien.
      Ideetje voor een vergelijkende studie: één groep die zwarte mensen alleen leert kennen via Zwarte Piet en één die bijvoorbeeld een zwarte sportheld als voorbeeld krijgt. En dan eens kijken of er verschillen zijn in houding tov van zwarte personen. Zwarte Piet kan misschien ook een positief effect hebben natuurlijk, laten we dat niet van te voren uitsluiten 😉

  17. Arno says:

    Ik vind het allemaal een geval van overgevoeligheid. Helaas zijn er nog mongolen in deze wereld die vinden dan negers dom en minderwaardig zijn. Dat domme idee moet uitgeroeid worden, en het zou zonde zijn om, omdat dat niet lukt, onze zwarte piet maar te offeren. Echter is er ook overgevoeligheid onder negers, die overal discriminatie zien, ook waar die er niet is. Alleen al het gebruik van het woord ‘neger’ vinden sommigen discriminerend, of het feit dat je zwarte piet niet wilt opgeven. Ik ben blank, maar voel me ook niet beledigd als ik blanke wordt genoemd.

    Natuurlijk kan een kind onderscheid maken tussen een blanke en een neger, net zo goed als tussen een rode trui en een blauwe. Het punt is dat het relevant wordt gevonden door sommigen, mensen die beter twee eeuwen geleden geboren hadden kunnen worden.

    Ook is het prima dat kinderen een groeps-identiteit aannemen. Wij zijn Nederlanders, geen Belgen of Fransen. Dat maakt ons niet beter dan hen, maar wel anders. Toch zou ik het jammer vinden als mijn toekomstige kinderen zich niet Nederlands zouden gedragen of zo.

    Vooroordelen hebben we inderdaad, maar een vooroordeel is nog geen rascisme. Als ik een Duitser zie dan verwacht ik dat hij meer worst eet dan ik, en van een Italiaan verwacht ik dat hij van koffie en goed eten houdt. Maar een vooroordeel is vaak ergens op gebaseerd en ik kan me haast niet voorstellen hoe je het ontstaan van vooroordelen in mensen onafhankelijk van de ouders zou kunnen onderzoeken.

    Verder is het inderdaad zo dat als onderwerpen onbenoemd blijven, zoals ‘waarom is die meneer zwart’, dat ongemakkelije situaties oproept. Het kind kan dan denken dat dat raar is, terwijl als je gewoon zegt dat hij ergens anders vandaan komt een kind daar helemaal geen negatieve associaties bij hoeft te krijgen.

    Kortom: doe er niet zo moeilijk over. Als huidskleur irrelevant is, en ik hoop dat dat zo is, gedraag je daar dan ook naar. Draai niet om de hete kolen heen, maar voedt kinderen gewoon op in het besef dat zwart alleen anders maar niet minder is. En andersom zou dat ook wel fijn zijn.

    • Roelof Jan Minneboo says:

      Beste Arno,

      Wat zou jij in plaats van de vraagtekens zetten?

      Nederlander-Fransman-Duitser-Italiaan-‘Neger’

      Nederland-Frankrijk-Duitsland-Italië- ‘?’

      Nederlands-Frans-Duits-Italiaans – ‘?’

      Ik vind het dapper dat je de uitdagingen waarmee het leven iemand met jouw beperkingen ongetwijfeld dagelijks confronteert zo vrijelijk durft te ventileren

  18. Puts says:

    @ Adir. Je spreekt jezelf soms tegen. Je vindt het racistisch, maar doet/deed wel vrolijk mee als Zwarte Piet. Is dat niet een beetje hypocriet dan? Of speelde je voor dat je deze mening had?

    Ik ben het zeer zeker met Frank eens. Zolang men maar steeds over racisme begint, dan houd je het ook in stand. Het slijt vanzelf wel weg. Het racisme/discriminatie gedeelte is ook zeer minuscuul:
    Er zijn 3 punten: Uiterlijk, gedrag en houding tov. Sinterklaas. Ik gebruik als ijkpunt de officiële intocht van Sinterklaas op TV en alle programma’s eromheen.

    Houding: Gelijkwaardig. Sinterklaas is een leider, maar er wordt nergens neerbuigend gedaan tegen de pieten. Ze helpen elkaar en alles is koek en ei tussen de 2. Nergens een greintje slavernij/discriminatie te vinden.

    Gedrag: Pieten zijn vrolijk, nergens boos. Geven snoep. Halen acrobatische toeren uit. Ze praten gewoon Nederlands. Geen Surinaams/Antilliaans. Dat er een of andere plaatselijk figuur dit nog moet doen staat buiten het officiële beeld. Zou ook helemaal niet hoeven, want dat associeert meer met discriminatie.
    Rapcultuur en dommigheid zie ik ook voorbij komen hier en elders. Rapcultuur??? Ik hoor er geen Yo Yo of Nigga, bijv., zeggen. Waar dat vandaan komt mag Joost weten.
    Dommigheid heeft natuurlijk niks met donkere mensen te maken. Je kan natuurlijk overal iets achter zoeken. Als 2 dingen racistisch zijn dan zal het derde dat ook wel zijn. Dommigheid is gewoon een klassieke regel in de Komedie: de Aangever en de Komiek. Domme Bassie bij Adriaan; Johnnie bij Rijk; André van Duin bij Ron Brandsteder of Van Dusschoten, etc. Puur voor de komische situaties of om bepaalde vragen te stellen.

    Uiterlijk: Dit is nog het punt waar de meeste kenmerken van racisme/discriminatie zitten. Dat zijn de rode lippen, gouden oorbellen en het kroeshaar. Zouden we een paar pieten stijl haar geven; het gezicht bruin maken zonder rode lippen en de oorbellen kleiner maken, dan zal over een paar jaar het er niemand meer over hebben. Het is even wennen. Net als de nieuwe Sint. Verandering doet vaak pijn en kan zwaar zijn, maar na een tijdje ben je de oude situatie alweer (bijna) vergeten.
    Geen regenboogpieten of andere onzinkleuren. We gaan Roodkapje ook niet blauw maken, omdat ze misschien communistische gedacht kan hebben.

    Het is net als bij Wendy van Dijk. Doet ze een Japanse reporter is het allemaal leuk, maar doet ze ineens een Antilliaan na dan valt men over elkaar heen. Oké, ze had het verkeerde accent, maar ik hoor niemand dat ze bij Ushi koeterwaals spreekt.

    Trouwens, kinderen die discrimineren zijn slecht opgevoed door de ouders en daar heeft Zwarte Piet niks mee te maken. Kinderen zien heus wel het verschil tussen het donkere kind in de klas en Zwarte Piet. Anders vragen ze het wel en kun je het gewoon uitleggen.

    Wat me ook opvalt dat het juist de blanken zijn die overal een punt van maken. Als er vaak gevraagd wordt aan de donkere medemens dan vragen ze zich af waar wij ons steeds druk over maken. Terwijl zij juist degene zijn die zich aangesproken moeten voelen.
    Zolang er geen of weinig geluid komt van degene die zich aangesproken zouden moeten voelen, dan is het ook niet nodig om er aandacht aan te besteden.
    Wij blanken hoeven niet voor anderen te spreken en te zeggen dat ze zich aangesproken moeten voelen. Daar moeten ze zelf mee komen.
    Ik dwaal af.
    Ik ben benieuwd wat een referendum zal geven op dit punt.

    • Frank says:

      Over het uiterlijk van Zwarte Piet had ik ook nog een gedachte. Zwarte Piet is wellicht in zekere zin begonnen als een bepaalde karikatuur. Maar die karikatuur begrijp je alleen als je daarvoor de nodige achtergrondkennis hebt.

      Kinderen zien iemand in een raar pakje, met oorbellen, rode lippen die ook nog zwart is. In dat opzicht lijkt Zwarte Piet maar weinig op gewone zwarte mensen in de samenleving. Dat Zwarte Piet een karikatuur is van deze mensen is, wellicht, alleen te begrijpen als je de historische ontwikkeling van die karikatuur kent.

      Vandaar dat ik me afvroeg of kinderen meer of minder geneigd zouden zijn om Zwarte Piet met andere zwarte mensen te identificeren als je deze elementen extra aanzet. Ik kan me voorstellen dat de associatie op een gegeven moment verdwijnt, en dat een kind Zwarte Piet juist van een ander zwart persoon zal onderscheiden omdat deze géén oorbellen, raar pakje, jute zak, uitgebreid kroeshaar en rode lippen heeft. Maar je kan het argument natuurlijk ook de andere kant uit maken, en zeggen dat een realistischer afbeelding onderdeel is van de ‘rehabilitatie’ van Piet.

      Overigens heb ik hier verder geen mening over of bewijs voor. Het was gewoon een vraag die bij me opkwam n.a.v. de discussie en die ik hier in het gesprek wilde gooien.

      Verder ben ik erg tevreden met de discussie die hier plaatsvindt. Goede argumenten, inhoudelijke reacties en verschillende gezichtspunten. Precies zoals we Vrij-Zinnig voor ogen hebben. Dus ga vooral zo door mensen!

      • Roelof Jan Minneboo says:

        Je post lijkt te beginnen met een lofzang op de onwetendheid: als je niet weet dat het uiterlijk van Zwarte Piet gebaseerd is op raciale stereotypering uit de tweede helft van de 19de eeuw is er niets aan het handje. Daarna vraag je voorzichtig of het wellicht een idee is om die stereotypering zo ver door te voeren dat niemand het meer ziet… Ignorance is bliss? Dat is meer onzinnig dan vrijzinnig. Of bedoel je met vrijzinnigheid dat echt alles mag? Zwarte Piet moet definitief worden bijgezet in de krochten van de geschiedenis. Naast The Merry Minstrels, de Afrikanen van Kuifje, Gilliwog, Zjefke van de Zjolozjie (een Afrikaanse slaaf die tot 1882 was tentoongesteld in De Antwerpse dierentuin), de Eeuwige Jood etc. etc. Net als historische martelwerktuigen (ook ooit traditie!): wel naar kijken maar niet meer uit de kooi laten.

        • Frank says:

          Ik vind ‘onwetendheid’ een nogal aparte term om te gebruiken als het gaat om kinderen van zes die niet bekend zijn met de stereotype Zwarte uit de 19e eeuw.
          Ik zeg ook niet dat er ‘niets aan de hand is’, ik constateer dat om bepaalde referenties te begrijpen, je de objecten/concepten moet kennen waar die referenties naar verwijzen. Als ik niet weet dat in de 19e eeuw slaven in een raar pakje rondlopen, zal ik datzelfde pakje in de 21e eeuw niet direct met slavernij associeren. Omdat het verband in mijn hoofd niet bestaat. En dat dat bij kinderen niet bestaat, lijkt me vrij duidelijk, want die zitten zich niet op de peuterspeelzaal al te verdiepen in 19e eeuwse geschiedenis.

          Verder was het iets wat ik me slechts afvroeg, het was geen standpunt. Wat hier in discussie nog wel eens ondergesneeuwd lijkt te raken is dat Sinterklaas behalve een werktuig van racistische dominantie ook nog een sprookje is, een mythe met eigen regels en realiteit. Vandaar dat ik me afvroeg of je door de ‘karikatuur’ verder door te voeren, je Zwarte Piet zozeer van de realiteit kan ontbinden, dat een associatie met normale zwarte mensen bijna onmogelijk wordt.

          • Roelof Jan Minneboo says:

            Het gaat niet om wat er in jouw hoofd bestaat, het gaat niet om wat er in de hoofden van kinderen bestaat, het gaat om wat er in de hoofden van zwarte Nederlanders bestaat: het besef dat ze worden geconfronteerd met een ridiculiserend beeld van henzelf dat is ingegeven door (historisch) racisme. En het doorvoeren van de karikatuur: waarom zou je dat willen, als je het zonder problemen (voor kinderen!) ook kunt wegnemen

  19. Adir Ayubi says:

    @Puts, je vindt dat ik mezelf tegenspreek en wellicht hypocriet ben als ik en zwarte piet racistisch vind en het gespeeld heb.

    Ik speel geen zwarte piet meer… niet omdat ik zwarte piet racistisch vind, maar omdat ik er gewoon geen zin in heb, heb het gezien.

    Wellicht dat wat ik vind onduidelijk is geworden door overvloed aan tekst. Dus ik herhaal…

    Wat ik vind: zwarte piet IS racistisch, zwarte piet IS leuk om te spelen, zwarte piet hoeft NIET afgeschaft te worden en kinderen moeten leren wat de achtergrond van zwarte piet is ipv ze niet confronteren met het racistisch element ervan.

    Dat is wat ik vind en ik zie geen conflict of hypocrisie daarin.

  20. Adir Ayubi says:

    Oh en omdat de aanleiding van dit alles was het arresteren van de vier mensen met shirtje “zwarte piet is racisme” voeg ik toe:

    Wat mij betreft gaat geen enkel flut kinderfeestje, traditie of misplaatst patriottisme boven de vrijheid van meningsuiting.

    En wat het nog erger maakt is reactie van mensen op het nieuwsbericht… die vier mensen zijn Nederlanders, maar alles wat de Nederlandse samenleving ziet is een groep allochtonen die zich niet willen aanpassen aan Nederlandse achterlijkheid. Nou, ze hoeven niet aan te passen, ze zijn Nederlanders.

    Ik zeg dit om te verklaren waarom ik me dit jaar zo kwaad kan maken mbt dit onderwerp.

  21. Puts says:

    Mijn vraag is vooral de combinatie van jouw meningen icm. hypocrisie. Op het moment dat je voor Piet speelde had je toen al je huidige mening omtrent het racisme?
    Zo ja, dan vind ik dat hypocriet. Hoe kan je iets diep vinden, want je komt er goed mee voor de dag hier, en aan de andere kant het wegschuiven, omdat Piet spelen leuk is?

    Dat kan niet!
    Extreem voorbeeld: Zinloos geweld is schandelijk en iedereen moet weten dat het niet kan, maar een paar keer per jaar in december iemand finaal in elkaar trappen is best lekker. Maar nu ben ik er klaar mee.
    Minder extreem voorbeeld: Wilders is een racist en een facist en iedereen moet weten dat hij slecht politiek drijft, maar toch stem ik op hem want hij heeft toch wel goede ideeën.

    En dit bedoel ik alleen als je de mening tegelijk met het spelen hebt. Dat komt ook omdat je pittig aan het discussie voeren bent.

    Over het feit dat kinderen het racisme punt duidelijk gemaakt moet worden:
    Kinderen geloven al sinds de geboorte in Sinterklaas. Want in het eerste jaar worden ze al ermee geconfronteerd. Wanneer ga je kinderen proberen te vertellen dat de Piet eigenlijk racistisch is? Je probeert het tegen zijn 5de jaar. Dat kind denkt dat je gek bent als ie al weet wat het betekent. Na uitleg gelooft ie het nog niet, want hij weet niet beter dat Piet een leuke, aardige vent is.
    Zelfs al heb je er een wijsneus tussen zitten die het wel gelooft, maar toch ervan wil profiteren en die zegt het tegen de klasgenootjes. De klasgenootjes zullen hoogstwaarschijnlijk het kind uitlachen en zeggen dat het onzin is.

    Buiten het feit dat het weinig zin heeft, vind ik dat je het punt over racisme pas verteld op het moment dat je verteld dat Sinterklaas niet bestaat. Zo op hun 8e a 9e jaar. Dan kan je alles duidelijk uitleggen.
    Probeer je het eerder tot ze door te laten dringen, dan valt hun geloof in Sinterklaas al eerder kapot. En waarschijnlijk tast dat in zo’n vroeg stadium hun fantasiewereld en eventueel fantasievermogen aan.

    Zoals ik al zei vind ik het punt racisme bij Zwarte Piet zo minimaal, dat het echt niet nodig is om een kind al op zo’n jonge leeftijd ermee te confronteren. Het blijft nog steeds een kind en die moet je niet met volwassen onderwerpen confronteren. Laat ze dat maar langzaam aan leren.

  22. jasper vs says:

    Racisme uitleggen ? Waar gaat dit over. Als zwarte piet rascistisch is moet je het gewoon anders doen klaar. En wat mij betreft mag het bet wat minder stereotype. Verder is het helemaal onzin om jeugdigen die kritiek hebben op piet te chanteren door cadeautjes
    Zte ontzeggen men heeft geen kritiek op de geef cultuur, maar op de manier waarop de zwarte wordt neergezet.
    zwarte piet is de knecht van en wel van een of andere wijze witte man. Die comnbinatie is in deze tijd wel degelijk ongelukkig en nee hij maakt mensen niet rascistisch. Hij is echter wel vooroordeel bevestigdend.

  23. Adir Ayubi says:

    @puts Volgens mij onderschat je de intelligentie en vermogen van kleine kinderen. Praat een keer met ze als volwassen en dan heb je door hoeveel ze begrijpen.

    Ik heb zwarte piet gespeeld omdat ik nieuw was in Nederland en verschillende aspecten van de Nederlandse cultuur mee wou maken, waaronder het Sinterklaas feest in Nederland (ik heb ook mee gekeken bij scoutings, of dorpsfeesten en hoe een kerk functioneert in een kleine gemeenschap… althans wat voor rol die vervult). Dat was destijds mijn reden om zwarte piet te spelen. Die behoefte is er niet meer en daarom speel ik dat niet meer.

    Vervolgens dat zwarte piet racistisch is. Ja dat vind ik nu en dat vond ik toen, met het verschil dat ik het probleem nog niet zag. Het feit dat zwarte piet racistisch is hoeft nog geen probleem te zijn.

    Het zijn de reacties op de vier mensen met “zwarte piet is racisme” shirtjes die bij mij duidelijk hebben gemaakt dat het een issue hoort te zijn.

    De reacties verschilden van ontkenning (zwarte piet is zwart wegens roet) tot het is een kinderfeestje je hebt daar niets te zoeken, maar erger nog ronduit racistische uitlatingen zoals “stuur die zwarte pieten maar het land uit als ze onze waarden en normen niet willen accepteren. Terwijl ik dacht dat vrijheid van meningsuiting daar een van was.

    Dus ja… zwarte piet is racistisch… en dat is op zich niet erg… het wordt pas erg wanneer het gevierd wordt door een racistisch volk.

    Dat racisme zo’n groot probleem was in Nederland… daar was ik me toen nog niet van bewust… nu wel… dat is het verschil.

    • Joep says:

      Ik deel met Adir dat de manier waarop de demonstranten zijn aangepakt echt alle fatsoen voorbij gaat. Ik hoop echt dat de agenten die hier hun boekje te buiten zijn gegaan daar nog voor worden berispt. Daar zal een onafhankelijke rechter voor nodig zijn want de politie zal haar eigen personeel niet snel afvallen. Een schadevergoeding voor deze demonstranten lijkt me eigenlijk meer dan gepast. De manier waarop de demonstranten gebruik maakten van hun vrijheid van meningsuiting lijkt me een hele zuivere, en daar moeten we pal voor staan! Of we het met hun boodschap eens zijn of niet.

      Dat voorop gesteld!

      Dan de vraag “of” zwarte piet racistisch is, en wat we daarmee doen. Dat vind ik een wat complexere discussie. Volgens mij, en /dat/ verwoordt Willem Bosch hier (http://www.dejaap.nl/2011/11/13/zwarte-piet-moet-worden-afgeschaft/) denk ik terecht en goed, hoeven we er niet over te discussieren dat de herkomst racistisch is. Ook denk ik, zoals hierboven ook al vaak gezegd is, dat de meeste Nederlanders, kinderen en volwassenen, oprecht onschuldig zijn in het meedoen met deze traditie.

      Ik denk, en daarin verschil ik volgens mij van Adir, dat als we op deze manier door blijven gaan we kinderen niet al op hele jonge leeftijd moeten vertellen dat zwarte piet van origine niet zwart is van roet (er zit immers ook geen rode lippen-schmink in de schoorsteen). Ik denk dat de onschuld daarmee juist van het feestje af zou gaan en dat lijkt me juist een averrechts effect sorteren. Deze discussie bij maatschappijleer op de middelbare school kritisch voeren lijkt me wel goed. En daarbij mag wat mij betreft (hoewel je bij een discussie natuurlijk nooit de uitkomst kunt “stellen”) worden geconcludeerd dat dit eigenlijk niet zo’n gelukkige presentatie is, net als dat een electron bij nader inzien eigenlijk handiger positief geladen had kunnen zijn.

      Persoonlijk zou ik andere kleuren pieten ook best geinig kunnen vinden, toch leuk? Wat variatie? Maar ik vind dat tradities sowieso af en toe best mogen worden opgefrist 😉 maar dat wordt alleen niet altijd even breed gedragen. Maar de doelgroep, de kinderen, zullen het daardoor echt niet anders beleven. Toch zou ik het ook niet zo’n ramp vinden om gewoon door te gaan met de huidige presentatie van het feest. Kinderen blijven we vertellen dat zwarte piet zwart is van het roet, en kinderen (en volwassenen) waarmee we een verstandigere discussie kunnen voeren confronteren we met de daadwerkelijke herkomst.

      Zelf vind ik het sinterklaasfeest om andere redenen nogal ongelukkig. Natuurlijk zorgt het voor een bepaalde sfeer en spanning die leuk zijn. Maar kinderen houden uit zichzelf natuurlijk helemaal niet van oude mannen met baarden in katholieke pakken met luidruchtige knechten die met takkenbundels zwaaien. Waarom gaan ze dat toch vinden? Echt niet om de sfeer, die komt daarna pas. Het is omdat ze cadeautjes krijgen. Ze spelen het spelletje mee omdat ze er rijkelijk voor beloond worden. Geef de rond een koekje iedere keer nadat je hem met de krant een tik geeft, en na een tijdje komt de hond met de krant naar je toe.

  24. Puts says:

    @Adir
    Duidelijk!
    Nederland is van zichzelf niet racistisch. De “terug naar herkomst” opmerkingen komen niet van de meerderheid van Nederland. Honderd berichten op een forum maakt nog geen 17 miljoen inwoners. Anders had de PVV alle zetels in de Tweede Kamer.
    Het maakt niet uit welke kleur die demonstranten hadden om negatieve berichten te krijgen omtrent het racistische aspect van de Zwarte Piet. De opmerkingen a la “Ausländer Raus” komen vooral door het huidige “kutmarrokanen”-klimaat in Nederland. Door de rotte appels krijg je steeds meer een kamscheereffect (woord van 2012?) wat discriminatie/racisme steeds meer aanzet. Wat ergens wel begrijpelijk is, maar dit is een andere discussie. Alleen hoort het punt wel bij het begin van je woede hier. Twintig jaar geleden waren de reacties veel minder extreem geweest.

    Ik vind gewoon dat kinderen niet bij veel volwassen onderwerpen betrokken moeten worden op een bepaalde leeftijd. Dan kun je van die Amerikaanse, vroegwijze kinderen zoals Dakota Fanning en Willow Smith krijgen. Laat ze gewoon in hun fantasywereld spelen. Dat wij zware discussie voeren over bepaalde opvattingen en situaties hoef je niet met 5 jaar oude kinderen te bespreken. De waarheid komt vanzelf wel naar boven. Daar hebben ze alle tijd voor.
    Sowieso is het kiezen of delen. Of je viert het niet wegens het racisme. Vraagt je kind waarom niet, dan leg je uit waarom. Of je viert het zonder uitleg. Maar niet gezellig doen alsof er niks is, maar ook uitleggen dat het racistisch is. Dat is hypocriet en verwarrend voor het kind.

  25. Giovanna Borsonello says:

    @ Adir Ayubi – ik heb met plezier je reacties gelezen.
    Niet lang geleden heb ik een artikel over Race and Racism moeten schrijven voor een van mijn vakken. Ik studeer Western Literature and Culture @UU en mijn focus ligt op Post Colonial studies. Voor deze artikel vond ik belangrijk om te beginnen met een paar definities van ras en racisme, wat bleek uiteindelijk veel moeilijker dan ik had gedacht door de ‘extension’ van alle definities. Wat mij erg duidelijk werd tijdens mijn onderzoek is hoe de meerdere concepten van Ras en Racisme zijn ontstaan en gevormd. Het lijkt me onmogelijk om alle aspecten van de ‘construction of Race’ te benaderen, maar ‘t lijkt me toepasselijk hier om te zeggen dat o.a. door literatuur (ook voor kinderen), schilderijen, televisie, films, reclame’s, ‘tradities’, spreekwoorden en vandaag vooral door kranten en televisiejournaals, deze ‘construction’ plaatsvindt. Als je denkt dat ik overal spoken zie, verwijs ik je door naar Edward Said, een van de grootste scholars van deze eeuw, en zijn theorie ‘Orientalism’. In het kort, het idee van ‘physical difference means inner difference” is ontstaan tijdens the Enlightenment, de doel daarvan is duidelijk verwoord door Noam Chomsky: “There has always been racism. But it developed as a leading principle of thought and perception in the context of colonialism. That’s understandable. When you have your boot on someone’s neck, you have to justify it. The justification has to be their depravit”. Wat heeft ‘t nu met Zwarte Piet te maken? Zoals Adir Ayubi meerdere malen zei, het gaat om een van de meerdere instrumenten die werken als beeldvorming, want racisme, slavernij, stereotypen zijn nog steeds our business en niet in ‘t verleden geparkeerd. Outloud schreeuwen dat in Nederland doen we dat zo en de normen en waarden hier zo zijn klinkt in mijn oren net zo populistisch als uitspraken van de Lega Nord en de PVV. De houding van Sinterklas tegen zijn pieten hoeft niet die van een haciendero te zijn tegen zijn slaven, ze zijn aardig tegen elkaar, maar dat er een scheef verhouding is, kan men niet vermijden. De zwarte pieten werken, Sint heeft de leiding. Dat iemand werkt en de andere de leiding heeft, no probs at all, maar omdat ik geloof dat zwarte pieten als ‘hulp’ van Sinterklas duidelijk verwijst naar een beeldvorming waarin de zwarte ondergeschikt is aan de blank en de coloniale verhouding nog in stand houdt, vind ik dat Sinterklas verder zelf zijn pakjes moet brengen en snoep gooien. De toradas in Spanje zijn ook altijd verdedigd als traditie, persoonlijk vind ik dat zich schuilen achter zo’n abstract concept als ‘traditie’ absurdisme is, want dat mannen met vrouwen trouwden was ook de ‘traditie’, dat vrouwen op kinderen passen en mannen werken was ook heel lang de ‘traditie’, dat hebben we gedeeltelijk achter ons gelaten, waarom dit niet? Omdat men hier in Nederland heeft altijd gehoord/geleerd/gezien/gevoeld dat in dit geval er niks aan de hand is. En sinds wanneer is men begonnen te vertellen aan jullie dat hier niets aan de hand is? Since your childhood, mates.
    Verder sorry voor eventuele grammaticale fouten, ik schrijf heel weinig in ‘t Nederlands.
    Leuk site trouwens, ik lees ‘t graag.

  26. Adir Ayubi says:

    @Giovanna All I can say is: exactly! Nederland moet veel meer doen ter bestrijding van racisme (niet op de laatste plaats beginnen racisme te begrijpen). Nederland heeft altijd grote problemen gehad met mensen die “anders” zijn. Of het nou in de politiek is, bij de politie, in het onderwijs, hoog of laag opgeleide milieu… er is bijna nooit sprake van gelijkheid tussen te blanke en de niet-blanke Nederlander.

    Al ben je hier geboren, al zijn je ouders hier geboren… als je er getint uit ziet ben je nooit helemaal Nederlander. Aan jouw worden er altijd meer eisen gesteld. Dat is racisme.

    En als we het over tradities hebben… rassenrellen is een grotere traditie dan de Elfstedentocht (komt zo wat om de 3 jaar voor).

    Zodra je roept dat iets racistisch is sluit de gemiddelde Nederlander zijn oor. Het is taboe. Als je het over slavernij hebt… dan is dat iets van het verleden en heeft de huidige bevolking niets mee van doen.

    Ja, Nederland heeft een gigantisch probleem met racisme. Het is als een tumor die zich verspreid in dit land en tot men zich er meer van bewust wordt zal het iig niet minder worden.

    De mannen met hun shirtjes wilden daaraan bijdragen, dat doen ze omdat ze om Nederland geven… why else would they bother? Maar het Nederlands publiek is daar niet zo van onder de indruk… want ach… het zijn allochtonen (never mind dat ze Nederlanders zijn tot in de oneindige generatie, ze zijn zwart… dus allochtonen) en aan allochtonen worden meerdere eisen gesteld… die dienen zich koest te houden en zich maar aan te passen aan alles wat de blanke bevolking wil (want die zijn kennelijk autochtonen) en alles wat oer-Hollands is dienen ze geweldig te vinden.

    Je moet ongelooflijk blind of in ontkenning zijn om dit niet door te hebben of te bagatelliseren. Of misschien is het iets dat je pas opvalt als je zelf niet Arisch bent. Misschien moet je getint zijn om door te hebben dat bij La Place alleen maar blonde blanke meisjes en jongens werken. Dat uitzendbureau’s niet-Nederlands uitziende mensen het liefst naar call centers sturen. Misschien moet je inderdaad getint zijn om te voelen dat politiek, het bedrijfsleven of de entertainment wereld je eigenlijk liever kwijt is dan rijk.

    Hoe dan ook… in een land met dit soort problemen is het een beetje dubieus om een zwarte knecht de heer (Sint bedoel ik dan) te laten dienen en dat dan een onschuldig kinderfeestje noemen.

    PS: Trouwens, dat is pas out of the box denken “dat Sinterklas verder zelf zijn pakjes moet brengen en snoep gooien”. 🙂

    • Frank says:

      Adir, dat laatste is natuurlijk echt onzin. Hoe kan Sinterklaas nou in zijn eentje in één nacht alle huizen in Nederland bezoeken?
      Ik zie dat arme paard al ‘s ochtends 6 december…
      🙂

  27. Maikel says:

    Ik vind wat je in je 5 alinea schrijft bezwaarlijk omdat het aanstootgevend blijft. Daarnaast blijven kinderen hun klasgenoten daarmee Zwarte Piet noemen zoals mij in mijn kinderjaren overkomen is en blijft de discussie gevoerd worden. Het is hetzelfde als een jong kind met een swastika op de op de jas gespeld naar school sturen en vertellen dat het een zonneteken is en pas op zijn 14e vertellen welke lading het voor sommige groeperingen heeft. Ik denk dat je daar ook geen voorstander van bent. Wil je echt ideologisch een deuk in een pakje boter slaan, moet je er gewoon direct korte metten mee maken.

  28. Roelof Jan Minneboo says:

    Onder vrij-zinnigen bestaan helaas dezelfde misvattingen als overal in Nederland. Ik zal proberen een aantal van deze misvattingen te pareren.

    * Kinderen zien Zwarte Piet niet als raciaal zwart.

    Zal best, maar veel kinderen zien raciaal zwarte mensen wel heel vaak als Zwarte Piet. Dat zag ik als kind namelijk ook zo.

    *’We’ hebben vaak genoeg sorry gezegd voor de slavernij.

    Tien jaar geleden werd het slavernijmonument onthult en dit jaar was er geen regeringsvertegenwoordiger bij de herdenking. Wederom: ga eens kijken op http://www.wuz.nl om te zien hoe wakker Nederland denkt over het slavernijverleden.

    * ‘Neger’is een neutraal woord.

    Mijn oogst op #neger op Twitter een aantal weken geleden:

    @aaltsjehoekstraaaltsje hoekstra
    Buikpijn als een dolle neger!

    @tomtomzegersTom Zegers
    Niet een stomme neger in Afrika die toch al bijna dood gaat. STEVE JOBS was 56 geworden, dat betekent dat mijn vader over 2 jaar dood gaat!

    Voor meer neutraal gebruik ga naar http://www.wuz.nl

    * Ik ben blank, maar voel me ook niet beledigd als ik blanke wordt genoemd.

    Neger is een verbastering van het spaans/portugese woord voor zwarte mensen ‘negro’. Dat woord zijn de Engelsen en de Nederlanders (in verbastering) gaan gebruiken voor de handelswaar: slaven. In de 16de eeuw waren de woorden ‘slaaf’ en ‘neger’ synoniemen. Blank verwijst alleen naar kleur, neger verwijst naar de slavernij en is daarom in de VS en de UK bijgezet in de geschiedenis.

    * (over de relatie Sint en Piet) Nergens een greintje slavernij/discriminatie te vinden.

    Het kostuum van ZP is gebaseerd op dat van slaven/bedienden en militaire muzikanten in het Nederlandse leger in de 17de een 18de eeuw.Zolang alle Pieten zwart zijn is er zeker sprake in een beeld dat is gebaseerd op slavernij danwel de serviliteit van zwarten.

    Wordt vervolgd.

  29. Puts says:

    Dat kinderen in de kleuterklas elkaar bepaalde dingen noemen is heel normaal. Dat heet ontdekken. Voor kinderen heel onschuldig. Het is dan ook voor de volwassene die aanwezig is, hier dus de lera(a)r(es), om te zeggen wat er wel gezegd mag worden en wat niet. Of dat nou Zwarte Piet is of Will Smith of John Williams of Hakim, etc. is niet aan de orde. Een kind zegt echt niet dat ie het erger vindt dat ie Zwarte Piet genoemd wordt ipv. Jorgen Raymann.
    Voor een kind is het heel normaal om te vragen of die donkere naar chocola smaakt. Je kan dat kind niks verwijten, maar je moet dan wel uitleggen dat dat niet zo is en waarom. Kinderen zeggen alles.
    Als we Zwarte Piet moeten verbieden, omdat een kind dat eventueel in de klas tegen iemand zou kunnen zeggen dan is het einde zoek… Dan moeten we alles afschaffen, want het zou zomaar ergens verkeerd kunnen vallen. Dan kunnen we muziek, film, theater, internet, televisie, etc. afschaffen, zodat niemand ooit meer iets tegen een ander kan zeggen.
    Het is voor beide kinderen een goede ontwikkeling: Degene die het zegt leert dat iets niet zo is en de ander leert een schild te ontwikkelen. Die leert voor zichzelf opkomen.
    Als wij als volwassenen over vooral kleine dingen gaan piepen (en het begint echt steeds meer die kant op te gaan en dan heb ik het over allerlei onderwerpen) dan blijven we aan de gang.
    Hans Teeuwen zei het perfect. Je bouwt een schild en je weerlegt het.

    • Roelof Jan Minneboo says:

      ‘Een kind zegt echt niet dat ie het erger vindt dat ie Zwarte Piet genoemd wordt ipv. Jorgen Raymann.’ Hier begrijp ik echt geen reet van. Sorry. Het wordt wel steeds interessanter. Volgens mij citeert meneer of mevrouw Puts Hans Teeuwen die zich uitlaat over het beledigen van moslims. Moslim zijn is gedrag. Je kunt namelijk besluiten geen moslim meer te zijn. Als je beledigd wordt omdat je moslim bent komt dat door je gedrag. Als je beledigd wordt omdat je zwart bent (veel van mijn zwarte vrienden en familieleden zien dat zo)ligt dat toch echt anders. Je kunt namelijk n iet besluiten niet meer zwart te zijn.
      Ik heb by the way als blanke, hoog opgeleide, bovenmodaalverdienende, niet-religieuze West-Europese man hééééél erg weinig om over te piepen (de caviapolitie etc. daargelaten. Ik ben benieuwd welk leed de wereld dagelijks over de heer of mevrouw Puts uitstort

  30. Roelof Jan Minneboo says:

    Nog even wat feiten, kan geen kwaad:

    De Sinterklaasviering kende tot het einde van de 19de eeuw veel regionale varianten. Als Sinterklaas een knecht had, was dat soms een duivelachtig figuur of simpelweg iemand die Jan Knecht heette. Geen van deze helpers was zwart van huidskleur of zwart van het roet. Sinterklaas werd overigens slechts zelden door mensen in een Sinterklaaspak uitgebeeld.

    In 1850 verscheen het prentenboek Sinterklaas en zijn knecht van Jan Schenkman. In dit boek werd ondermeer de stoomboot geïntroduceerd en een zwartgekleurde knecht.

    Het leeft in den schoorsteen,
    Hoor, hoor dat geraas!
    Hoe rollen hier de app’len,
    ‘t Is vast Sint Niklaas!
    Maar neen… ‘t Is zijn knechtje,
    Dat zwart is van kleur;

    Uit deze tekst zou wellicht op te maken kunnen zijn dat de knecht zwart is door de schoorsteen. De illustraties in het boek laten echter geen twijfel bestaan over de etniciteit van de knecht: hij is duidelijk zwart van ras, niet door het roet van de schoorsteen of omdat hij een duiveltje is.

    De illustrator van Sinterklaas en zijn knecht tekende een zwarte man in een oriëntaliserend kostuum. Waarschijnlijk omdat er in Europa in de tweede helft onder invloed van de kolonisatie een grote belangstelling ontstond voor exotische onderwerpen in de literatuur en de beeldende kunst. Het boek van Schenkman werd tot in het begin van de 20ste eeuw herdrukt vaak met nieuwe illustraties. In die illustraties ontwikkelt de zwarte knecht zich tot de Zwarte Piet die we nu nog kennen met een pagepakje, een baret met veer, zwarte huid, rode lippen, kroeshaar en gouden oorringen.

    In de eerste druk lijkt het kostuum van de knecht nog het meest Ottomaans. Later afbeeldingen lijken terug te grijpen op de 17de en 18de eeuw. Dit heeft waarschijnlijk te maken met het gegeven dat Sinterklaas volgens de traditie een zeer oude man oud was wiens oorspronkelijk katholieke feestdag de reformatie in de tweede helft van de 16de eeuw had overleefd. De verwijzing naar Spanje hangt daarmee samen alsmede de uitdossing van Zwarte Piet.

    Tegen het eind van de 19de eeuw wordt het verhaal van Schenkman uitgebeeld door mensen die zich in Sinterklaas en Zwarte Piet kostuums hijsen. In deze tijd was Afrika een missie- en zendingsgebied geworden voor respectievelijk de katholieke- en de protestante kerken. Het beeld van de Afrikaanse wilde was daarmee geboren. Dit is terug te zien in de manier waarop Zwarte Piet werd uitgebeeld: dom, wild, buitelend en brabbelend in een bedacht accent dat in de jaren zestig Surinaams werd.
    De Amerikaanse blackface traditie, waarin blanke entertainers zich zwart schminken om zwarte mensen na te doen of te persifleren kan ook een rol hebben gespeeld. The Jazz Singer (1927) waarin Al Jolson zich transformeert in een zwarte zanger, was de allereerste geluidsfilm en ook populair in Nederland.

    Onze Zwarte Piet is opgebouwd uit verschillende beelden die van zwarte mensen in Nederland (hebben) bestaan, dat van een exotische bediende en een domme wilde.

    Zwarte Piet wordt ook nu nog vaak uitgebeeld als een buitelende, speelse, simpele ziel. Het gebeurt ook nog dat Zwarte Pieten met een soms ondefinieerbaar, soms Surinaams accent praten.

    Veel Nederlander beweren bij hoog en bij laag dat Zwarte Piet zwart is door het roet schoorsteen en dat verhaal wordt ook regelmatig aan kinderen verteld. Hoe je het ook wendt of keert: Zwarte Piet is een historische karikatuur van de zwarte mens, met verwijzingen naar de historische ondergeschiktheid van zwarten en verwijzingen naar het beeld van zwarten als wild en dom.

    Er zijn zwarte mensen die geen problemen hebben met Zwarte Piet. Er zijn zwarte mensen die niet zeggen dat ze problemen hebben met Zwarte Piet en er zijn zwarte mensen die er openlijk voor uitkomen dat ze liever niet met dit stereotype beeld van zwarten worden geconfronteerd.

    Er zijn mensen die in de kritische benadering van Zwarte Piet een aanval zien op de Nederlandse cultuur. Er zijn mensen die vinden dat zwarte mensen niet zo gevoelig moeten zijn en er zijn ook mensen die vinden dat zwarte mensen hun mond moeten houden en zich aan ‘onze’ cultuur moeten aanpassen.

    Het volstaat niet simpelweg af te spreken dat Zwarte Piet zwart is door het roet van de schoorsteen. Het vaak gebezigde excuus dat kinderen Zwarte Piet niet als zien etnisch zwart, neemt ook niet weg dat het beeld van Zwarte Piet bewust of onbewust stereotypische beelden van zwarte mensen in stand houden. Daar kan geen Hoofd Piet, Coole Piet of Wegwijs Piet iets aan veranderen zolang ze kroeshaar hebben en zijn zwart geschminkt.

    De oplossing is simpel. Piet kan prima functioneren zonder de ‘zwarte’ parafernalia: gouden oorringen, rode lippen, zwarte schmink en kroeshaarpruik. In de geschiedenis van de viering van Sinterklaas is Zwarte Piet een relatief recente toevoeging die zonder problemen kan worden bijgezet in de geschiedenis. Op die manier kan iedere Nederlander, ongeacht kleur, genieten van dit unieke feest.

  31. Adir Ayubi says:

    @Puts… hoezo kinderen een schild opbouwen voor racisme en pesterijen? Ik ben zeer blij hoe mijn oude basisschool ermee omging. Bij de eerste racistische opmerking, of je nou 6 of 12 jaar was werd je van school geknikkerd, zoek maar een ander. Behalve racisme heeft Nederland ook een groot probleem met pesterijen op school en met deze mentaliteit is het niet raar.

    Trouwens… net zoals de gemiddelde blanke tiener is de zwarte tiener ook onzeker. Maar anders dan de blanke tiener die soms verlangt om een ander kleur haar te hebben of gespierder te zijn of goed te kunnen zingen… verlangt de gemiddelde zwarte tiener om blank te zijn.

    Als de slavernij zo lang geleden is… waarom verlangt een tiener… die relatief nieuw is in de samenleving om een andere huidskleur te hebben? Een beetje inlevingsvermogen graag.

    Verder ben ik heel blij met de reacties van Roelof omdat hij veel beter dan ik beschrijft hoe en wat met Zwarte Piet.

  32. Puts says:

    @Roelof Jan
    Ik ben het volledig met je eens dat er een paar wijzingen gemaakt moeten worden om het racistische gedeelte tegen te gaan. Heb ik ook in een eerdere post gedaan.

    Mijn vorige post heeft volledig betrekking op kinderen die in Sinterklaas geloven. Die zullen echt niet anders reageren op een naam/benaming die ze kennen, zoals dus Zwarte Piet of een andere donkere Bekende Nederlander. Wij volwassenen leggen juist de racistische connectie en denken vaak dat kinderen dat ook meteen doen.

    Als een jongetje in het fort klimt in de speeltuin en de andere zegt: “Je lijkt net Zwarte Piet”. Dan zal er geen greintje racisme bijzitten. Als je dat zou zeggen tegen die kinderen dan zullen ze allebei raar opkijken.

    Dat van Hans Teeuwen kan ook hier op slaan. Want als kind leer je met opmerkingen van anderen omgaan. Net als dat degene die een uitspraak doet leert dat ie iets wel of niet mag zeggen. Maar hij moet het wel eerst zeggen, anders weet ie het niet. Kleur van huid is daar een onderdeel van. Net als aandoeningen, bril, beugel, kapsel, kleren, etc.

    Ik ben trouwens een man van bijna 30. Ik heb geen last van wereldleed en maak me weinig druk en probeer alles zo positief mogelijk te zien. Ik maak me meer druk als men bepaalde dingen aanhalen die in mijn ogen eerder bij de aanname zelf liggen dan bij het probleem.

  33. Puts says:

    Maar laten we wel het verschil zetten tussen opmerkingen als “vieze kutneger” en “zwarte piet” door kinderen.

    Het eerste kan zeker niet door de beugel en dat kind moet zeker aan de heropvoeding en die ouders erbij, want dat komt niet van jezelf als je 6 bent.

  34. Roelof Jan Minneboo says:

    @Puts Het beeld van exotisch uitgedoste, exclusief zwarte, huppelende bediendes/assistenten die een kindvriendelijke weldoener bijstaan is niet in orde: het stereotypeert op negatieve wijze. Het zijn namelijk uitsluitend (!) zwarten die Sint in dienst heeft. (En wie nu nog komt aanzetten met ‘schoorsteenvegers’ eindigt voor straf op de tweede plaats bij Knoop In Je Zakdoek) En trouwens: wat zal een zwart kind zeggen tegen een wit kind op het fort in de speeltuin? ‘Je lijkt net op X?’ En voor x moet je dan een stereotypering van het blanke volksdeel invullen waarmee we gedurende een bepaalde tijd van het jaar worden geconfronteerd. Kun jij iets bedenken? Nee. Zwarte Piet is dus pijnlijk en stamt uit een tijd dat Nederland exclusief wit was. Dat is het niet meer en zwarte Nederlanders willen gewoon mee kunnen doen aan traditionele Nederlandse dingen als Oranjegekte, Koninginnedag en ook Sinterklaas: een feest dat de reformatie nota bene heeft overleefd.

    En wat het recht op beledigen aangaat: ik heb van mijn ouders geleerd dat je je mond dient te houden over dingen waar mensen als ze ‘s ochtends voor de spiegel staan niets aan kunnen veranderen. Dus: niet lollig proberen te wezen over andermans seksuele geaardheid, ras, handicaps en ziektes. Dat is simpelweg een vorm van fatsoen.

  35. Frank says:

    Hmm, ik had van te voren niet vermoed dat dit zo’n discussie zou losmaken. Ik beperk me wederom even tot één reactie. Op iedereen afzonderlijk ingaan, is me iets te veel werk.

    Wat me opvalt aan de discussie is dat er een tegenstelling lijkt te ontstaan tussen twee standpunten:
    1) Zwarte Piet is racistisch en moet DUS afgeschaft worden.
    2) Zwarte Piet is niet racistisch en men moet van de traditie afblijven.

    Interessant, maar volgens mij is het een schijntegenstelling, omdat dit niet de enige twee opties zijn. Met mijn stuk wilde ik juist proberen een andere insteek op te werken.Voor het gemak zet ik e.e.a. nog even puntsgewijs neer.

    Mijn argument is dat
    1) Zwarte piet inderdaad racistisch is, of in ieder geval een dergelijke historische achtergrond kent.

    2) Dat niet betekent dat Zwarte Piet kinderen racistisch maakt omdat:
    2a) Veel van de symboliek (rode lippen, oorbellen etc.) referenties bevat naar cultuurelementen waarmee kinderen niet bekend zijn.
    2b) Kinderen geen inherent besef van rasongelijkheid hebben, en dit dus niet direct kunnen herkennen.(c.f.blanke kinderen die zich als Zwarte Piet laten schminken)
    2c) De Sinterklaasmythe een aparte plek in de werkelijkheid van een kind inneemt, die niet direct vertaalbaar is naar de rest van de wereld: daar lopen immers geen paarden over daken, worden mannen in rare kostuums geen honderden jaren oud en passen er geen pakjes door de schoorsteen.

    3) Het de vraag is in hoeverre de traditie de samenleving racistisch maakt, of de samenleving de traditie. Veel mensen gaan uit van het eerste, ik ga uit van het tweede.

    Dat ik aan de traditie vast wil houden is dan ook niet zozeer omdat ik vind dat ‘men’ dat maar te accepteren heeft, of omdat ik de lading niet zie, maar omdat ik denk dat afschaffen van Zwarte Piet geen zin heeft. De racistische lading wordt voornamelijk in de traditie geplaatst vanwege het (latente) racisme in de samenleving. En dat laatste neem je niet weg Zwarte Piet uit het Sinterklaasfeest te halen.
    In zoverre vind ik dit dus ook een nogal onhandige discussie omdat het de aandacht afleidt van veel prangender vormen van racisme. Als je kijkt naar andere invloeden waaraan mensen (kinderen!) worden blootgesteld (TV, racistische ouders, tendentieuze berichtgeving), dan lijkt de invloed van Zwarte Piet me marginaal. Niet dat dat een reden is om niets te doen. Maar ik verwacht nog steeds dat de ‘schade’ die een Zwarte Piet in een grotendeels van racisme gevrijwaarde samenleving kan doen, nihil is. Tenslotte moeten mensen ook in zekere zin ontvankelijk zijn, of worden gemaakt, voor racistische denkbeelden.

    Dan nog een zijdelingse opmerking over de postmoderne neiging om de samenleving te willen vrijwaren van discriminerende sociale constructies. Ik heb begrip voor dat argument, maar ben niet zo overtuigd van het heil van deze koers.
    Ten eerste niet omdat ik denk dat je nooit alle discrimerende elementen uit een samenleving kan halen, en het steriliseren van een cultuur dus een oneindige taak is.
    Ten tweede omdat het niet objectief vast te stellen is welke ‘verhalen’ aanstootgevend zijn en welke niet, laat staan welke cultuurelementen moeten verdwijnen om de bevolking te vrijwaren van discriminatoire ideeën. Moet de Bijbel verboden? Moeten hoofddoekjes verdwijnen? Moet Americo weg omdat het dierenmishandeling is een paard op een dak te zetten?
    Maar belangrijker is dat ik denk dat het verwijderen van deze elementen mensen ontslaat van de noodzaak om kritisch te zijn, en dús om herhaling van racisme, xenofobie etc. te voorkomen. Het verwijderen van referenties in een cultuur/samenleving naar slavernij, homofobie, racisme etc. is op een zeker niveau het opzettelijk willen vergeten (zo niet ontkennen) van die geschiedenis. En dat is denk ik gevaarlijk. Want op die manier ga je voor mensen nadenken, en ontneem je ze in feite de kans om zelf te concluderen dat racisme, homofobie of vrouwenhaat verwerpelijk is.

    En zo kom ik weer uit bij mijn eerdere conclusie. Dat het niet zozeer de tradities zijn die het probleem vormen, maar de manier waarop wij als samenleving ermee omgaan, en wat dat over ons zegt.

    • Roelof Jan Minneboo says:

      @Frank: Ik wil niet dat Zwarte Piet wordt aangepast opdat dan het racisme verdwijnt. Jij redeneert dat het niet weg hoeft omdat het racisme toch blijft. Mooi is dat! Niets doen aan de symptomen omdat de ziekte blijft? Ik zeg én Zwarte Piet aanpassen én racisme bestrijden. Onsmakelijke vergelijking, maar wel duidelijk: een pijnlijke tumor. Als je het wegsnijdt verdwijnt niet de kanker maar wel de pijn. In combinatie met bestraling redt je wellicht ook nog de patiënt.

      • Frank says:

        Ik zou je willen vragen wel goed te lezen, want je beukt nu vrij makkelijk de nuance uit mijn stuk.

        Wat ik wil zeggen is dat Zwarte Piet nu racistisch is omdat de samenleving dat is. Het feit dat een blanke man alleen zwarte knechten heeft is aanstootgevend, omdat we in onze samenleving nog niet geleerd hebben om om dat stereotype heen te kijken.
        Op het moment dat niemand het meer in zijn bolle hoofd zou halen dat zwarte mensen ondergeschikt zouden kunnen zijn aan blanken, wordt daarmee de angel uit Zwarte Piet gehaald. Omdat het latente denkbeeld dat het racisme bevordert dan in de samenleving niet meer bestaat, en dus niet meer met zwarte piet geassocieerd kan worden. Je kan Zwarte Piet in dat geval handhaven, omdat de samenleving als het ware immuun geworden is voor de racistische lading van het verhaal.

        Om een wat minder onsmakeljke vergelijking uit de kast te trekken: Zwarte Piet is als zout in een open wond strooien. Dat doet pijn. Je kan ervoor kiezen te stoppen met het strooien van zout, dan gaat de pijn weg, maar blijft de wond. Je kan er ook voor kiezen de wond te genezen. In dat geval maakt het niet meer uit dat er zout op de huid valt, er is geen pijn meer.

        • Roelof Jan Minneboo says:

          Leren om om een stereotype heen te kijken? Heb je dat zelf verzonnen? Zullen we dan ook de gierige, verraderlijke Jood herintroduceren omdat de Holocaust ons verhindert om om dat stereotype heen te kijken?

          Je wil de angel uit Zwarte Piet halen door het racisme uit de samenleving te halen… Meen je dat nou echt? Stel dat dit waan-scenario ooit bewaarheid wordt: dan blijft het beeld uit het racistische verleden bestaan en ergert zwart Nederland zich nog steeds…

          Zout is een levensbehoefte maar doet pijn in wonden. Zwarte Piet is vol-ko-men nut-te-loos!

    • Roelof Jan Minneboo says:

      ‘Het zijn niet zozeer de tradities die het probleem vormen, maar de manier waarop wij als samenleving ermee omgaan, en wat dat over ons zegt.’

      Geldt dat volgens jou ook voor pak-’em-beet heksenvervolging, hondengevechten en katknuppelen?

      • Frank says:

        Het lijkt me dat er een verschil is tussen tradities waarbij mensen er aanstoot aan kunnen nemen, en tradities waarbij er direct fysiek geweld wordt gebruikt tegen levende wezens.

        Dus ja, als één of ander dorp in Drenthe nog jaarlijks een vreugdevuur heeft en daar een pop ingooit, die ooit een heks gesymboliseerd heeft, dan heb ik daar niet bijzonder veel problemen mee.
        Als ze daadwerkelijk mensen gaan verbranden, lijkt me dat wel problematisch.

        Ik oet zeggen dat ik zelf het gelijkstellen van een volksfeest met racistische ondertoon aan het actief vervolgen van Joden, heksen en heidenen enigszins overdreven vind.

        • Roelof Jan Minneboo says:

          Aanstoot KUNNEN nemen. Nee: het IS genant en pijnlijk. En ik stel het volksfeest niet gelijk aan gewelddadige tradities: ik geef aan dat tradities niet per se goed zijn.

          • Puts says:

            Hoe belangrijk is het “witte” geluid in deze kwestie? Het gaat erom hoe erg de benadeelden het zelf vinden. Als het vooral de blanken zijn die klagen en de donkeren zouden zich kapot lachen omdat wij ons druk maken, terwijl zij het allang achter zich hebben gelegd. Dit is een voorbeeld. Ik zou niet weten hoeveel het er zijn die er wel aanstoot aan geven.

            Als er nou een enquete is onder de donkeren, dan pas kunnen we kijken hoe erg de kwestie bij hen ligt. Is dat marginaal, waarom zouden wij blanken ons dan druk maken om iets wat bij de “doelgroep” niet speelt?
            Hoevaak komen er nou donkere mensen in het nieuws/op tv/in de krant om te klagen over Zwarte Piet itt. antisemitisme?
            Ik zie eigenlijk alleen maar blanken hierover praten.

  36. Puts says:

    @Roelof Jan
    Nu doe je het zelf ook. Je stopt een volwassen gedachte in een kindersituatie. Kinderen hebben geen racistische gedachte. Kinderen zien alles als nieuw en apart of koppelen dingen aan wat ze kennen. De gezaghebbenden (opvoeders en leraren) geven dan aan wat wel en niet mag. Het kan ook zijn dat er een vriendje is of degene die toegesproken wordt er iets van zegt, want dat heeft hij thuis geleerd/gehoord.

    Ouders leren kinderen dingen op het moment dat het nodig is of je bereidt ze voor als het moment er aan komt. Zoals: Zeg “dank je wel” als je iets krijgt, enz.
    Het komt dan ook wel voor dat een kind iets zegt/vraagt voordat je het verteld hebt. Dan kun je dat kind niks verwijten als ie niet weet wat ie bedoeld. Je kan alleen maar verbeteren/uitleggen wat het is.

    • Roelof Jan Minneboo says:

      @Puts: Wat doe ik zelf ook? Je hebt me – vrees ik – niet helemaal begrepen. Ik doel op het gegeven dat een zwart kind in Nederland ten aanzien van zijn witte kameraadjes geen verband kan leggen tussen dit anders-dan-hem/haar-gekleurde kind en een witte folkloristische stereotyperende verschijning die seizoensmatig zijn opwachting maakt. Die is er namelijk niet. Zelfs het stereotype bestaat niet! Een wit kind in Nederland kan wel een connectie leggen tussen de kleur van zijn/haar zwarte kameraadje en een zwarte folkloristische, stereotyperende verschijning die seizoensmatig zijn opwachting maakt. ZWARTE PIET!

      Overigens is het in de discussie over Zwarte Piet totaal irrelevant wat kinderen vinden, voelen of denken. Volwassenen schminken zich zwart en verspreiden drukwerk met Zwarte Pietjes (die zijn overigens nog erger dan de echte-mensen-pieten) . Het kan kinderen echt geen reet schelen of hun Piet zwart is van ras of van roet of paars, geel of whatever. En omdat het ze niet interesseert kunnen we het aanpassen. Volwassen Nederlanders hebben de bizarre neiging om af te zakken tot het intellectuele niveau van tweede-plaats-in-Knoop-In-Je-Zakdoek als het gaat om de discussie rond Zwarte Piet.

      • Frank says:

        Het lijkt me juist bij uitstek relevant wat kinderen van Zwarte Piet vinden. Als kinderen totaal invariant zijn onder de kleur van Zwarte Piet, is er immers ook geen noodzaak dit te veranderen. Tenslotte zij kinderen de doelgroep van het Sinterklaasfeest, niet volwassenen (tenzij je het feest ziet als een verkooptruc van de lokale middenstand).

        De kinderen zijn in de discussie betrokken omdat de aantijging steeds is dat Zwarte Piet kinderen racistische denkbeelden geeft en dus racisme bevordert. Het maakt dus nogal wat uit of dat het geval is of niet.

        Als het probleem daadwerkelijk alleen bij volwassenen ligt, en hun perceptie van de realiteit, dan stel ik voor dat we de strijd tegen racisme niet over de rug van een kinderfeest gaan uitvechten.

        • Roelof Jan Minneboo says:

          Je snapt het echt niet: als het voor kinderen niet uitmaakt welke kleur Piet heeft en een groot deel van de zwarte bevolking door de huidige raciaal zwarte kleur wordt gekwetst, is het toch geen probleem om het juist WEL te veranderen?

          • Roelof Jan Minneboo says:

            Over de rug van een kinderfeest? Zet je vrijzinnige bril weer even op en herlees je eigen woorden.

          • Frank says:

            Daarom stelde ik in mijn oorspronkelijke stuk ook voor dat dit misschien een uitermate goed onderwerp is voor een referendum (in tegenstelling tot de Europese Grondwet).

            Want wat is ‘groot’? 4 mensen, 40, 400? 4000? Ik weet het niet. Wat ik wil zeggen is dat ik denk dat cultuur en tradities een zekere waarde hebben die afgewogen kan worden tegen mensen die aanstoot nemen aan die tradities. Waarmee ik niet zeg dat je die afweging níet mag maken, maar alleen aangeef dat je wel eerst moet kijken hoe groot het probleem is.

          • Puts says:

            Ik begrijp Frank wel. Hoe groot is de groep die klaagt? Waarom zou je iets racistisch noemen als bijna niemand er aanstoot aan heeft? Is iets aanstootgevend als degene die gekwetst zouden moeten worden er niks van aantrekt en vindt dat het overtrokken is?
            Voorbeeld: als 85% van de benadeelden het niet erg vindt, moet er dan iets aangepast worden? Wie zijn wij dan om te zeggen dat ze het wel erg vinden en dat het aangepast moet worden.
            Dit is, denk ik, de essentie van Frank’s betoog.

            Aan de andere kant zijn de aanpassingen zo marginaal waar vooral de volwassenen problemen mee hebben. Als de volwassenen even door de zure appel heen bijten praat er later niemand meer over de aanpassingen. Je geeft de kinderen een nieuwe smoes en klaar is Kees.

          • Roelof Jan Minneboo says:

            Voor eenieder die behoefte heeft aan beelden van zwarte Nederlanders die van Zwarte Piet een echte, niet-exclusief raciaal zwarte schoorsteenveger willen maken:
            http://zwartepietisracisme.tumblr.com/

  37. Puts says:

    @Frank
    Als we Zwarte Piet racisme-vrij maken dan zal dat weinig tot geen invloed hebben op het racisme in de samenleving, omdat het meerendeel dat geen racisme vindt. Na een paar jaar is iedereen gewend aan de wijzigingen en is Zwarte Piet niet meer racistisch en is iedereen blij. Probleem opgelost.

    De bewustwording van racisme moet vooral doorgaan op school bij geschiedenis en maatschappijleer. Ook kunst en cultuur moet dat zeker blijven doen.

    • Roelof Jan Minneboo says:

      Als Zwarte Piet racisme-vrij is, is Zwarte Piet racisme-vrij. Mooi toch? Kan IEDEREEN leuk naar de intocht kijken, hoef ik niet meer op te letten welk pakpapier er om de kadootjes zit die ik naar mijn vrienden in het buitenland stuur en ik kan ik mijn strijd tegen racisme richten op mensen die bewust racistisch zijn.

  38. Frank says:

    Roelof Jan,

    Ik grijp je volgende uitspraak aan om me uit het debat terug te trekken. Verdere discussie heeft, naar mijn idee, geen zin meer.

    “Het gaat niet om wat er in jouw hoofd bestaat, het gaat niet om wat er in de hoofden van kinderen bestaat, het gaat om wat er in de hoofden van zwarte Nederlanders bestaat:”

    Op het moment dat je stelt dat mijn beweegredenen of overwegingen irrelevant zijn, zie ik niet in waarom ik nog zou proberen een discussie met je te voeren. Overigens vind ik het langs dezelfde lijnen bijzonder aanmatigend dat jij hier meent de collectieve mening van het zwarte deel van de bevolking te kennen en te vertegenwoordigen.

    Vanuit de gedachte dat zowel racisme als tradities sociale constructen zijn, en dus niet objectief gegeven, heb ik geprobeerd een redelijk gebalanceerd argument te geven voor het behoud van Zwarte Piet, vanuit de gedachte dat hij niet de oorzaak is van racisme en dat de daadwerkelijke problemen elders liggen. Gedurende de discussie ben ik in de rol geplaatst van (latente) racist, antisemiet en Inquisiteur, en worden er feitelijk steeds verder escalerende aantijgingen gedaan, waarbij uiteindelijk mijn recht om een mening te hebben en die te uiten in twijfel werden getrokken.

    Omdat wij het nooit eens gaan worden en jij duidelijk geen enkel begrip kan opbrengen voor mijn standpunt, heb ik besloten verder af te zien van deelname aan deze, mijns inziens lichtelijk hysterische, discussie. Ik vind dit deels betreurenswaardig, omdat ik meen dat een discussie over dit onderwerp zowel waardevol als noodzakelijk is. Maar in een discussie is over het algemeen ruimte voor meer dan één standpunt, en dat is hier niet langer het geval.

    • Roelof Jan Minneboo says:

      Frank toch, Frank toch….

      Ik begrijp niet hoe je erbij komt dat ik je uitmaak voor (latente) racist, antisemiet en Inquisiteur. Het is mijn ervaring (mede als voormalig Geschiedenis docent) dat WOII het enige referentiepunt is in het toch al povere historische bewustzijn van de Nederlander. Daarom noem ik dit soort zaken. Denk je echt denkt dat ik het voorbeeld van het Joodse stereotype heb gebruikt om jou van antisemitische denkbeelden te beschuldigen?

      Ik ben met je in discussie en dus gaat het me JUIST om wat je vindt. De opmerking dat het niet uitmaakt wat er in jouw hoofd bestaat, slaat – en dat weet je best- op de associaties en het gevoel dat Zwarte Piet oproept. Daar gaat het om de mensen in wier hoofden de kwetsuur bestaat. Jij wordt er niet door gekwetst, kinderen worden er niet door gekwetst maar een groot deel van zwart Nederland wel.

      Standpunten onderbouw je met argumenten. Volgens mij is jouw STANDPUNT dat Zwarte Piet mag/moet blijven zoal ‘ie is. Je onderbouwt dit met het ARGUMENT, dat het veranderen van Zwarte Piet het racisme niet wegneemt. Ik vind dat een erg zwak argument omdat het voorbij gaat aan het feit dat het voor veel mensen prettiger is als Zwarte Piet niet meer zo genant is. Je hebt bovendien de argumenten die ik aandraag om mijn standpunt (laten we de raciale parafernalia weglaten en er echt een schoorsteenveger van maken, ik herhaal het ad nauseam!) te onderbouwen nergens in de discussie overtuigend weerlegt.

      Ik trek me dus niet terug uit de discussie en ik daag je uit dat ook niet te doen. Kom met argumenten en weerleg de mijne! Dat is vrijzinnigheid!

      • Roelof Jan Minneboo says:

        Ha die Frank! Daar ben ik weer. Je woont in de UK? Leuk! Ga dan vanaf 2 december naar de HEMA, Hoxton Square, London. Daar wordt dan Sinterklaas geïntroduceerd, compleet met intocht op paard. En je raadt het al: zonder Zwarte Pieten! Die zouden daar namelijk worden gelyncht. Hoxton Square ligt in Hackney. Dat zegt je misschien iets? Kun je je vrijzinnige licht over dit gegeven laten schijnen?

        • Joep says:

          zullen we proberen het hier inhoudelijk en niet persoonlijk te maken?

          • Roelof Jan Minneboo says:

            Hoezo persoonlijk? Ik las op de bio op deze website dat Frank aan de andere kant van het kanaal woont. Dat stelt hem in staat even te kijken bij de HEMA. Da’s volgens mij een inhoudelijke aansporing, toch?

      • Joep says:

        Toch even een kleine pas op de plaats wat mij betreft. Zoals ik hierboven al benadrukte denk ik dat de originele introductie van zwarte piet zacht gezegd ongelukkig is geweest op deze manier. Zoals inmiddels ook al een paar keer is gezegd is het goed als een discussie hierover door volwassenen wordt gevoerd (bijvoorbeeld hier, maar ook graag als onderdeel van het vak maatschappijleer op de middelbare school en elders). Ik kan me goed voorstellen dat dat kan bijdragen aan het geleidelijk minder (zoals je het noemt) “genant” maken van zwarte piet. Zelf zou ik er, niet in de laatste plaats dankzij deze discussie, nu misschien nog eerder voor kiezen om zwarte piet minder racistisch te maken. Volgens mij kan dat uitstekend zonder dat kinderen (want daar beweert men het immers allemaal voor te doen) daar onder leiden.

        Maar (hoe graag ik dat soms ook zou willen ;)), ik *ben* niet de maatschappij. En sinterklaas en zwarte piet worden in werkelijkheid door andere mensen gespeeld. Andere mensen, die daar nogmaals echt geen enkele racistische bedoeling bij hebben, maar gewoon een rollenspel meespelen dat al jaren wordt gespeeld. Laat staan dat het, net als Frank dat zeker niet is, latente racisten zijn.

        Ja, het maakt absoluut heel veel uit wat de “gediscrimineerde” groep ergens van vindt. Zie ook mijn eerste reactie in deze column van Janos over het woord “neger”: http://vrij-zinnig.nl/wp/?p=860 . Maar laten we alsjeblieft niet vergeten hoe belangrijk de intentie is van wie het woord, of het verkleedpartijtje, bezigt. Dat neemt niet weg dat men niet mag worden geconfronteerd met ongelukkige gebruiken (taal of traditie) en dat zij die dankzij deze confrontatie beter op de hoogte zijn zich misschien beter anders kunnen opstellen. Maar ook in de omgekeerde richting valt daar volgens mij winst te behalen. Het sinterklaasfeest wordt niet gevierd door racisten of op deze wijze vanwege een racistische insteek. Het wordt door bijna iedereen gevierd in grote onschuld door mensen die willen bijdragen aan een leuk feestje, zonder zich bewust te zijn van het originele (en met de juiste kennis/bril nog steeds herkenbare) racistische karakter.

        Wil je het feest minder racistisch maken, dan moet deze discussie met volwassenen (laten we de kinderen voor wie deze discussie echt nog te complex is hier nog even buiten laten, het effect zal denk ik eerder averrechts zijn, als ze niet zo onwetend waren zouden ze uberhaupt niet in het toneel geloven) vaker gevoerd worden. Het lijkt me niet onwaarschijnlijk dat draagvlak voor betere presentaties daardoor zal groeien. Overigens vond ik ook het bescheiden protest zoals ik het begreep een goede uiting en het neerslaan daarvan een schande. Maar van bovenaf opleggen “dit is fout en dit mag je zo niet doen” aan iedereen die in onschuld dit feest viert lijkt me niet de juiste manier. Zij die (met een van oorsprong racistische presentatie waar zij zich meestal onbewust van zijn) zwarte piet spelen zijn geen racisten, en dat zou héél veel uit moeten maken, zij die zich erdoor beledigd voelen wil ik dat toch echt nogmaals benadrukken. Door hen agressief / afkeurend – zonder een grondige discussie – aan te vallen zou er juist voor zorgen dat wat men beoogt te bereiken juist niet bereikt wordt.

        Met Eerlijk Onderwijs, Open Discussie en Wederzijds Respect jegens wie goed bedoelt, denk ik dat deze ergernis het beste kan worden benaderd. Waar het uiteindelijk ook op moge uitkomen, het wordt er vanuit verschillende invalshoeken altijd beter door begrepen en dat is belangrijk.

        • Roelof Jan Minneboo says:

          Je bent het met me eens maar de tere ziel van de Nederlandse zwarte-piet enactor dient gespaard te blijven van uitingen van afkeuring omdat hij het niet slecht bedoelt. Helder. We hebben in Dordrecht gezien wat een kritisch t-shirt bij de politie al teweegbrengt. Lang leve de vrijheid van meningsuiting. Hoe wil jij het aanpakken, Joep?

  39. jasper vs says: